Top 18 # Xem Nhiều Nhất Các Bài Thơ Lục Bát Hay Nhất / 2023 Mới Nhất 12/2022 # Top Like | Chungemlachiensi.com

Tổng Hợp Cách Làm Thơ Lục Bát. Các Mẫu Thơ Lục Bát Về Tình Yêu Lãng Mạn Nhất 2022 / 2023

4.5

/

5

(

2

bình chọn

)

Trong đời sống của người dân Việt Nam hiện nay, chắc hẳn thơ lục bát đã trở nên rất gần gũi và quen thuộc vì tính chất của những bài thơ được làm theo thể thơ lục bát này rất dễ để thuộc, để nhớ đối với những tầng lớp nhân dân có trình độ học vấn chưa cao.

Vì vậy, ATP Academy tin rằng sau khi bạn hiểu rõ về cách làm thơ lục bát và các luật trong thể thơ này thì bạn cũng có thể viết được những câu thơ hay và độc đáo.

Định nghĩa thể thơ lục bát

Lục bát là một thể thơ của dân tộc ta nhưng thời điểm chính xác thơ lục bát ra đời từ bao giờ và bắt nguồn từ đâu vẫn chưa có lời giải đáp. Tuy nhiên các nghiên cứu tới thời điểm hiện tại thường nghiêng theo hướng lục bát bắt nguồn từ văn học dân gian.Thơ lục bát ngay từ tên gọi đã cho ta biết số tiếng trong mỗi câu. Thơ gồm các cặp, mỗi cặp lục bát sẽ bao gồm hai câu, một câu sáu chữ (tiếng) và một câu tám chữ (tiếng). Về cách gieo vần, thơ lục bát vừa gieo vần chân cũng vừa gieo vần lưng. Tiếng cuối của lục sẽ vẫn với đến thứ sáu của bát và tiếng cuối của câu bát sẽ vần với tiếng cuối của câu lục bên dưới. Một bài thơ lục bát thường sẽ có số câu chẵn. Thơ lục bát có tuân thủ theo luật bằng trắc, tức có sự quy định về thanh. Giữa các tiếng 2, 4, 6 của câu lục sẽ lần lượt mang thanh (bằng – trắc- bằng), còn đối với các tiếng thứ 2, 4, 6, 8 của câu bát thường sẽ là (bằng – trắc – bằng -bằng):

Cách làm thơ lục bát – Luật thanh – Cách gieo vần

Luật thanh trong thơ lục bát

Thơ lục bát có 2 câu chuẩn là câu lục và câu bát, cũng như thơ Đường luật, nó tuân thủ quy tắc nhất, tam, ngũ bất luận, nhị, tứ, lục phân minh. Nghĩa là các tiếng thứ 1,3,5 trong câu có thể tự do về thanh, nhưng các tiếng thứ 2,4,6 thì phải theo luật chặt chẽ. Luật như sau: Câu lục: theo thứ tự tiếng thứ 2-4-6 là Bằng (B) – Trắc (T) – Bằng Câu bát: theo thứ tự tiếng thứ 2-4-6-8 là B-T-B-B

Ví dụ:

Nửa đêm qua huyện Nghi Xuân  B – T – B Bâng khuâng nhớ cụ, thương thân nàng Kiều B-T-B-B

Thế nhưng đôi khi có thể tự do về tiếng thứ hai của câu lục hay câu bát, có thể biến nó thành thanh trắc. Hoặc là câu lục giữ nguyên mà câu bát thì lại theo thứ tự T-B-T-B những câu thơ thế này ta gọi là lục bát biến thể. Ví dụ:

Có sáo thì sáo nước trong T-T-B

Đừng sáo nước đục đau lòng cò con T-T-B-B

hay:

Con cò lặn lội bờ sông Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non T-B-T-B

Cách gieo vần trong thơ lục bát

Thơ lục bát cí cách gieo vần khác với các thơ khác. Có nhiều vần được gieo trong thơ nhiều câu chứ không phải là một vần, điều này tạo cho thiw lụch bát tính linh hoạt về vần. Cách gieo vần: Tiếng thứ 6 của câu lục vần với tiếng thứ sáu của câu bát kế nó. Và tiếng thứ tám câu bát đó lại vần với tiếng thứ sáu của câu lục kế tiếp. Ví dụ (những từ in nghiêng hay đậm là vần với nhau):

Trăm năm trong cõi người ta Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau Trải qua một cuộc bể dâu Những điều trông thấy mà đau đớn lòng

Trong thể thơ lục bát biến thể vẫn gieo vần như vậy, nhưng trường hợp câu bát của cặp câu có thanh là t-b-t-b thì tiếng thứ sáu câu lục trên nó vần với tiếng thứ tư của câu đó. Ví dụ:

Con cò mà đi ăn đêm Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao.

Tiểu đối trong thơ lục bát

Đó là đối thanh trong hai tiếng thứ 6 (hoặc thứ 4) cảu câu bát với tiếng thứ 8 câu đó. Nếu tiếng này mang thanh huyền thì tiếng kia bắt buộc là thanh ngang và ngược lại.

Ví dụ:

Đau đớn thay phận đàn bà Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.

Cách ngắt nhịp trong thơ lục bát

Thơ lục bát thông thường ngắt nhịp chẵn, là nhịp 2/2/2, nhưng đôi khi để nhấn mạnh nên người ta đổi thành nhịp lẻ đó là nhịp 3/3. Nhịp thơ giúp người đọc và người nghe cảm nhận được thơ một cách chính xác hơn.

Tổng hợp các bài thơ lục bát về tình yêu

Thơ lục bát hay về tình yêu lãng mạn gây thương nhớ nhất

1, Lòng Yêu Đương Yêu yêu yêu mãi thế này! Tôi như một kẻ sa lầy trong yêu Cao bao nhiêu thấp bấy nhiêu Một hai ba bốn năm chiều rồi… thôi Nơi này chán vạn hoa tươi Để yên tôi hái đừng mời tôi lên Một đi làm nở hoa sen Một cười làm rụng hàng nghìn hoa mai Hương thơm như thể hoa nhài Những môi tô đậm làm phai hoa đào Nõn nà như thể hoa cau Thân hình yểu điệu ra màu hoa lan Ai yêu như tôi yêu nàng Họp nhau lại, họp thành làng cho xinh Chung nhau dựng một trường đình Thờ riêng một vị thần linh là Nàng… —————————

2, Giá Như Nhớ xưa em bảo cùng anh: Nếu mai hai đứa chúng mình chán nhau Thì đời buồn biết bao nhiêu… Vô tư anh chẳng nghĩ điều ấy đâu Ngày vui thấm thoắt qua mau Bây giờ mình đã xa nhau thật rồi Người xưa đã vắng bên trời Lời xưa đã hoá thành lời tiên tri Tình yêu đến, tình yêu đi Biết chăng thì cũng làm gì được đâu Giá ngày ấy chẳng gặp nhau Chẳng trao ánh mắt, chẳng trao nụ cười Thản nhiên hai cái mặt người Dửng dưng đi giữa cuộc đời dửng dưng Rồi ra mỗi đứa một đường Không xao xuyến, chẳng vấn vương trong lòng Chẳng buồn, chẳng nhớ, chẳng mong Đêm không mộng mị, ngày không đợi chờ… Giá như hai đứa… ngày xưa Chán nhau ngay lúc mới vừa gặp nhau… ————————–

3, Áo Xanh Lên mù sương xuống mù sương Bước xa bờ cỏ xa đường thương yêu Tuổi thơ em có buồn nhiều Hãy xin cứ để bóng chiều bay qua Biển dâu sực tỉnh giang hà Còn sơ nguyên mộng sau tà áo xanh —————–

4, Yêu Đời Em ơi! Dẫu sống trăm năm Đến khi chết xuống, anh nằm không yên Bởi đời đẹp quá đi, em! Yêu rồi, yêu mãi, yêu thêm chẳng thừa Yêu đời biết mấy cho bưa Cả khi cay đắng đời chưa hết tình… Tiếng gà lại giục bình minh Đã yêu cuộc sống, nằm thinh được nào! Giản đơn chiếc áo mặc vào, Cởi ra còn nhớ, huống bao năm trường Yêu đời trong máu, trong xương Lòng anh hạt muối đại dương bồi hồi Quê anh cà nhút mặn mòi Sinh anh muối mặn yêu đời, đó em… —————————

Thơ tình lục bát về tình yêu buồn

Em ơi! Dẫu sống trăm nămĐến khi chết xuống, anh nằm không yênBởi đời đẹp quá đi, em!Yêu rồi, yêu mãi, yêu thêm chẳng thừaYêu đời biết mấy cho bưaCả khi cay đắng đời chưa hết tình…Tiếng gà lại giục bình minhĐã yêu cuộc sống, nằm thinh được nào!Giản đơn chiếc áo mặc vào,Cởi ra còn nhớ, huống bao năm trườngYêu đời trong máu, trong xươngLòng anh hạt muối đại dương bồi hồiQuê anh cà nhút mặn mòiSinh anh muối mặn yêu đời, đó em…—————————

1, Xin Đừng Tim em hóa đá lâu rồi Anh còn chăm chút đầy vơi lửa lòng Mắt em lệ đã cạn dòng Anh đem giông bão xoay vòng làm chi Em từ hát khúc biệt ly Máu tim như đã có đi không về Tơ trời bao lượt kết se Đò tình bao chuyến nặng nề từ khi … Lỡ làng hai chữ vu quy Thân em gửi cửa từ bi nửa vời ———————–

2, Mưa Sầu Mưa buồn hoa lá tả tơi Em buồn em khóc cho vơi cuộc tình ! Trăm năm là cuộc hành trình Bao năm bóng nỡ xa hình người ơi Díu dan chi một góc đời Thương vay khóc mướn một thời đắng cay Bóng chiều tóc phủ màu mây Ráng chiều chầm chậm đưa ngày vào đêm Quanh co cỏ ướt mi mềm Bao thu ta đã lụy phiền trong nhau Mưa buồn mưa suốt canh thâu Em buồn anh cũng sầu đau bến tình Chung riêng duyên phận chúng mình Như hình với bóng nửa tình nửa ta Con đường hoa gấm đi qua Người ơi sao chằng nhạt nhòa trong em Giọt sầu nhẹ lướt qua tim Nghe câu lục bát nổi chìm trong tôi Bây giờ hai đứa hai nơi Mình em một bóng cuối trời buồn tênh

Thơ tình lục bát ngọt ngào

Thơ: Trần Kim Anh

Sao ôm lần cuối hoá khờ Hãy ôm em mãi em mơ thật nhiều Tình yêu với những phiêu diêu Ngọt ngào thắm thiết dẫu nhiều đa đoan

Tình em xin tặng trao chàng Ngọt ngào em mãi tào khang tình này Đâu là ảo mộng gió mây Đâu là hư ảo hao gầy mông lung

Mối tình duyên thắm trùng phùng Một đời ngóng đợi cảm rung chờ chàng Xin đừng dệt mộng lang thang Để em hoang lạnh chờ chàng đêm đêm

Gửi chàng má thắm môi mềm Gửi chàng điệp khúc ấm êm nồng nàn Gửi chàng thân ngọc đài trang Gửi chàng tay nhẹ điệu đàng của em

Chờ chàng mòn mỏi sau rèm Chờ chàng một bước chân êm đi về Chờ chàng ru một cơn mê Chờ chàng giấc mộng đêm hè đu đưa

Ta cùng hạnh phúc sớm trưa Ta cùng chung bước lối xưa đã từng Mây chiều trải rộng rưng rưng Chân ai dạo bước em mừng đợi trông.

GIÓ VÀ CÁT Thơ: Trần Kim Anh

Em là cát dưới phù sa Anh sẽ là gió thổi qua biển trời Em là một ánh ban mai Anh là mây trắng ca bài biển xanh

Em mơ mây trắng bồng bềnh Anh nghe tiếng nhạc những thanh bổng trầm Một ngày nắng tắt lặng câm Mây đen vần vũ thâm trầm trắng tan

Ta buồn than khóc dở dang Nhọc nhằn lê lết giữa hàng phi lao Mặc cho gió quất biển gào Tấm thân nhức mỏi ta vào hư không…

Thu qua cho một mùa đông Bàng kia đỏ lá mưa giông thôi dần Khẳng khiu khô khốc trơ thân Cánh diều lạc lõng bần thần vi vu

Dìu nhau vào cõi mộng du Mơ làn gió thoảng trong mù mịt sương Mệt nhoài trong kiếp yêu đương Khát khao thêm một cung đường có nhau

Tình yêu có ngọt có đau Có thương có nhớ có sầu đắng môi Trọn niềm thương nhớ bồi hồi Vẫn nghe tê tái đơn côi một mình.

Kết bài

Chỉ từ một vài ví dụ mà ATP Academy kể trên, soi vào thơ lục bát mà mình đã viết, chắc hẳn chúng ta cũng đã thấy: thơ lục bát rất dễ viết, rất dễ ghép vần. Chính vì thế, đây là một thể thơ phổ biến trong đời sống nhân dân lao động và mãi lưu truyền đến đời sau.

Tư vấn về các khóa học Content, SEO, Digital Marketing… liên hệ:

SĐT/Zalo: 039.8466.445 (Miss Dung)

Facebook: Thanh Dung

Top 10 Bài Thơ Lục Bát Chúc Tết Hay Nhất / 2023

Mùa xuân đến

Ngày hôm nay mùa xuân đã đến

Nhìn ngôi làng nhỏ trông rất xinh Làng cuối đình làngMuôn hoa khoe sắc thắm tình xuân

Mùa xuân đến từ khắp mọi nơiÝ nghĩa của trống rỗng với bầu rượu trống với Cùng nhau chúng tôi muốn nóiAn khang thịnh vượng do trời ban cho Chúc cô chú ấm khỏeChúc ông bà mãi khỏe, con cháu cảm ơn Chúc các bé trai và bé gáiMột tương lai tươi sáng đang chờ đợi Xuân về yêu thương sâu nặngTổ tiên nhớ … khắp nơi Nắm tay nhauChào xuân mới tràn ngập niềm vui.

Tác giả: Cát Bụi

Chúc mừng năm mới

Có bao nhiêu lần đẩy lùi quá khứBao nhiêu rủi ro luôn bị chôn vùi May mắn chỉ như vậyBuôn may bán đắt vào nhà.

Mâm cơm rượu gàKhuyến mãi và thăng tiến liên tục tăng Mọi thứ sẽ gặp may mắnChúc hai vợ chồng sớm thành đạt.

Chúc ai phòng đơn không khíCó đôi có đôi tơ hồng. Mọi người kiếm được nhiều tiềnĐừng lo lắng, đừng nghĩ rằng đừng bận tâm.

Nguồn: Sưu tầm

Năm mới 2021

Đầu Xuân xin chúc mọi ngườiTừ Nam chí Bắc vui đón Xuân Giai cấp nông dân vui vẻChúc mừng công chức thêm thăng hoa Quý ông trẻ mãi không giàCô nương như tuổi đôi mươi Tiểu thư xinh như hoa tươiEm đẹp mãi rạng ngời Mùa xuân Quý vị và bà conKinh doanh may mắn hơn sao vui vẻ Hai không một xin chào (2021)Chúc toàn thể đồng bào thịnh vượng Dù ở đâu trên đất nước chúng tôiMọi người vui vẻ yêu thương bao dung Mong hàng tiêu dùngNăm nay nhớ đừng bấp bênh Toàn Dân thu nhập khủngHạnh phúc bao la xanh Tại thời điểm này, tôi cũng ngừng nóiChúc mừng năm mới Việt Nam.

Tác giả: Liễu Năng

Chúc mừng xuân Tân Sửu

Xin chào thân mến hai mốt tuổi

Khỏe mạnh, khỏe nhiều yêu thương Hạnh phúc gia đình chung đườngBình yên, hạnh phúc vô thường thế gian.

Nguồn: Sưu tầm

Chúc mừng năm mới

Sáng nay tia nắng cũng cườiTrên phố rộn ràng tiếng chào hỏi Bỏ qua những ngày đau khổTương lai hứa hẹn thành công nhiệm màu Vợ chồng hạnh phúc nhất trí Bạn bè xây dựng sự gắn kết Con cái nguyện đoàn tụ Ông bà khỏe mạnh trong những ngày nhàn nhã Ngôi nhà hạnh phúc đón xuân hồng Tình người chan chứa ngày mai ấm áp.

Nguồn: Sưu tầm

Gia hạn mùa xuân vui vẻ

Năm mới kính chúc quý khách gần xa Mạnh mẽ trong vai Thạch Sanh Tình cảm trong sáng và chân thành Chia buồn vẫn vui Năm cũ rồi cũng nhanh chóng trôi qua Năm nay báo hiệu màu sắc vui tươi Niềm tin hạnh phúc nụ cười Tình yêu gặt hái trong mười năm qua Niềm vui gõ cửa từng nhà Cuộc sống cho chúng ta rất nhiều Tràn ngập tình yêu hạnh phúc Tiếng cười nghiêng mình trong nắng chiều đông.

Tác giả: Vũ Dũng

Tràn tháng năm

Tết rộn ràng gần xaNgôi nhà hạnh phúc cho tất cả Chúc mọi ngườiLàm tốt trong mười năm qua

Tác giả: Trịnh Tuyền

Một năm may mắn

Mọi người đều có một chiếc ô tôVi la biệt thự vội cất đi Nếu tôi muốn có số phậnLike cho một người bạn, bạn thân mến.!

Nguồn: Sưu tầm

Yêu Xuân

Ngày xuân em chúc đầu nămCầu mong thế giới hòa bình và đúng đắn Thảm họa, dịch bệnh, hận thùNhư một cơn lũ quét chỉ giả vờ thoáng qua Bầu trời xanh hài lòngChôn theo lối xấu, tránh xa rắc rối Con đường gập ghềnhCó tôi, có bạn, có những đứa con rạng rỡ Tình xuân bao trùm khắp trái đấtGieo mầm hạnh phúc, xây cuộc sống ấm no Én trên đôi cánh tự doĐón xuân mới an vui cho mọi người.

Nguồn: Sưu tầm

Thuyết Minh Về Thể Thơ Lục Bát Ngắn Hay Nhất / 2023

Mời các em tham khảo hướng dẫn lập dàn ý bài thuyết minh về thể thơ lục bát trong chương trình lớp 8, những ý tham khảo sau đây chắc chắn hữu ích cho những bạn đang tìm kiếm ý chính để viết thành bài văn thuyết minh hay.

Kiến thức chung

Thơ lục bát là gì?

Lục bát là thể loại thơ chính do nước ta sáng tạo. Thể thơ hai dòng với số tiếng cố định dòng sáu tiếng (câu lục) và dòng tám tiếng (câu bát).

Thể thức:

– Gieo vần : Tiếng cuối câu lục hiệp vần với tiếng thứ sáu câu bát.

– Phối điệu (luật bằng trắc) : oBoToB oBoToBoB

– Ngắt nhịp: thường theo nhịp chẵn, mỗi nhịp hai tiếng.

– Luật thanh: Thơ lục bát bao gồm có 2 câu: câu lục và câu bát. Dựa theo Đường luật các tiếng thứ 1,3,5 trong câu tự do về thanh, còn với các tiếng thứ 2,4,6 tuân theo quy luật riêng.

Dàn ý thuyết minh về thể thơ lục bát

I. Mở bài: Giới thiệu chung thể thơ lục bát

Trong số những thể thơ nổi tiếng và phổ biến phải nhắc đến thể thơ lục bát, đây là thể thơ lâu đời và được nhiều tác giả từ trung đại đến hiện đại yêu thích sử dụng trong tác phẩm bởi sự dễ hiểu,dễ truyền tải thông điệp và dễ nhớ cho người đọc.

II. Thân bài

1. Nguồn gốc của thể thơ lục bát

– Lục bát là thể thơ lâu đời và có xuất xứ từ nước ta.

– Nằm trong số 2 thể thơ phổ biến nhất đó là song thất lục bát và lục bát.

– Thể thơ lục bát được sử dụng nhiều trong những bài ca dao,dân ca, bài thơ của nhiều tác giả nổi tiếng.

– Thể thơ được yêu thích nhờ có vần điệu, dễ hiểu và dễ nhớ.

2. Một số đặc điểm quan trọng

– Thơ lục bát thể thơ gồm từ 2 câu trở lên,cứ hai câu ghép lại thành một cặp câu hoàn chỉnh.

– Các cặp câu gồm câu 6 tiếng và một câu 8 tiếng xen kẽ nhau.

– Thơ lục bát tuân thủ quy luật thanh và vần nghiêm ngặt với nhau.

– Câu lục quy luật thứ tự tiếng thứ 2-4-6 là Bằng (B) – Trắc (T) – Bằng.

– Câu bát quy luật theo thứ tự tiếng thứ 2-4-6-8 là B-T-B-B.

– Nhịp thơ lục bát: Câu lục theo nhịp 2/2/2, 2/4, 3/3. Đối với câu bát : 2/2/2, 4/4, 3/5, 2/6.

– Thể thơ lục bát nổi bật ở chỗ cách gieo vần, ngắt nhịp rất hay và linh động tùy theo hoàn cảnh giúp chuyển tải nội dung rất dễ hiểu, sinh động.

III. Kết bài

– Thể thơ lục bát là thể thơ lâu đời ở nước ta và ngày càng cải tiến, hiện đại hơn.

– Thể thơ là nét đẹp trong văn chương, niềm tự hào dân tộc.

– Dòng thơ lục bát mang nét kín đáo mang đậm nét Á Đông.

– Rất nhiều nhà thơ trong nước từ trung đại đến hiện đại sử dụng thể thơ lục bát trong tác phẩm và để lại những tiếng vang lớn trong nền văn chương nước nhà.

Như vậy từ những ý chính quan trọng nêu bên trên các em viết thành bài văn hoàn chỉnh thuyết minh về thể thơ lục bát.

Văn thuyết minh về thể thơ lục bát

Để có được nền văn học phong phú như hiện nay, chúng ta phải kể đến công lao của các nhà thơ, nhà văn từ thuở sơ khai cho đến hiện đại. Nội dung của tác phẩm là phần hồn và hình thức thơ giúp chuyển tải cho người đọc sự tinh túy của tác phẩm. Trong các thể thơ nổi tiếng của nước nhà phải kể đến thể thơ lục bát.

Nền văn học Việt Nam hình thành và phát triển hàng ngàn năm và tiếp thu và chọn lọc nhiều từ văn chương của Trung Quốc. Trải qua bao thế hệ người Việt ý thức tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại, chọn lọc sáng tạo tạo ra sự phù hợp quốc gia, dân tộc.

Đối với thể loại và hình thức thơ, người Việt tiếp thu tinh hoa của Trung Hoa như thể thơ Cổ Phong, thơ Đường Luật làm đa dạng văn học. Ngoài ra, ông cha còn tạo ra thể thơ độc đáo, thể hiện tinh hóa dân tộc Việt Nam, các thể thơ Song thất lục bát hay thơ Lục bát vô cùng quen thuộc và gần gũi với nhiều người. Thể thơ Lục bát được nhiều nhà thơ trong nước sử dụng trong các tác phẩm nhằm chuyển tải nội dung đến người đọc hiệu quả.

Thơ lục bát đặc trưng dễ nhận ra đó là cau đầu sáu (câu lục) và câu sau tám (câu bát). Bài thơ lục bát mở đầu bằng câu lục và kết thúc bài thơ bằng câu bát. Trong bài thơ sẽ không bị giới hạn cứng nhắc như các thể thơ khác. Thơ lục bát có thể hai bốn hoặc sáu câu như:

“Con cò lặn lội bờ sông Lam lũ nuôi chồng, nuôi cả đàn con Tháng năm thân mẹ hao mòn Sớm khuya vất vả, héo hon khô gầy.”

Có trường hợp thơ có hàng nghìn câu như tác phẩm “Đoạn trường tân thanh” (Truyện Kiều) Nguyễn Du. Số lượng câu thơ không giới hạn mà dựa vào tác giả.

Trong thơ lục bát cách gieo vần khá đặc biệt, trong bài thơ Lục bát câu thơ cuối trong câu lục phải vần với câu thơ thứ sáu trong câu bát. Tương tự như vậy câu cuối câu bát cần phải hiệp vần với câu cuối câu lục bên dưới. Có thể thấy cách gieo vần có điểm độc đáo riêng không giống với các thể thơ khác.

Về thanh điệu thơ Lục bát, tiếng hiệp vần thường mang thanh bằng:

“Trên trời có đám mây xanh Ở giữa mây trắng xung quanh mây vàng. Ước gì anh lấy được nàng, Để anh mua gạch Bát Tràng về xây”

Hoặc

“Trèo lên cây khế nửa ngày Ai làm chua xót lòng này khế ơi”

Thanh bằng trong thơ lục bát chính là điểm nhấn. Thanh bằng kết hợp cùng vần /ay/ gợi lên cảm giác đau xót cho người nghe.

Thơ lục bát còn có đặc điểm riêng đó là sự phối hợp bổng trầm, chuyển đổi bổng trầm của tiếng thứ sáu và tiếng thứ tám trong bát. Với sự chuyển đổi linnh hoạt giúp âm điệu bài thơ trở nên thanh thoát.

Thơ lục bát chính là tinh hoa của nước nha, thể thơ có sự phóng khoáng chứ không quá nghiêm ngặt như thơ Đường luật. Song vẫn đảm bảo các yếu tố cơ bản nhằm giúp chuyển tải nội dung bài thơ đến người đọc. Thơ lục bát cũng là thể thơ dễ đọc dễ nhớ vì vậy rất phổ biến và được nhiều tác giả sử dụng trong các tác phẩm văn học.

” Thuyết minh về một thể loại văn học

Thuyết Minh Về Đặc Điểm Các Thể Thơ Lục Bát / 2023

Thuyết minh về đặc điểm các thể thơ Lục Bát.

Bài làm:

Bắt nguồn từ ca dao, dân ca, được phát triển qua các truyện thơ Nôm… thơ lục bát đã đạt đến sự hoàn thiện hoàn mĩ với Truyện Kiều của thiên tài Nguyễn Du. Trong thơ ca hiện đại, thơ lục bát vẫn được tiếp tục phát huy qua thơ Nguyễn Bính, Tố Hữu, Xuân Diệu, Nguyễn Duy, Trần Đăng Khoa… và nhiều nhà thơ khác, chứng tỏ sức sống mãnh liệt của nó trong lòng người đọc.

Có thể nói rằng không người Việt Nam nào mà lại không biết đến thơ lục bát, một thể thơ thuần túy dân tộc, xuất hiện đã hàng ngàn năm nay. Từ thuở nằm nôi, nằm võng, theo lời ru ngọt ngào của bà, của mẹ, thơ lục bát đã ngấm vào tim óc, làm nên đời sống tâm hồn phong phú của mỗi con người.

Nghiên cứu về đặc điểm của các thể thơ nói chung và thơ lục bát nói riêng, chúng ta cần lưu ý đến các mặt như: số tiếng, số câu, cách gieo vần, phối thanh và ngắt nhịp.

Đơn vị cơ bản của thơ lục bát gồm một cặp câu: câu lục (sáu tiếng) và câu bát (tám tiếng). Số câu trong bài không hạn định, ít nhất là hai, nhiều có thể lên tới hàng ngàn, vài ngàn câu như các truyện thơ Nôm mà tiêu biểu nhất là Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du. Trong ca dao, có những bài chỉ vẻn vẹn hai câu mà đủ sức thể hiện, khái quát một nội dung, một vấn đề nào đó của xã hội, hay một trạng thái tình cảm của con người. Bên cạnh đó là những truyện thơ lục bát trường thiên kể về bao biến cố trong suốt cuộc đời dài dằng dặc của nhân vật. Điều đó chứng tỏ độ dài ngắn của thơ lục bát là hoàn toàn phụ thuộc vào chủ định của người sáng tác.

Vần trong thơ lục bát có hai loại: vần lưng và vần chân. Hai dòng lục bát hiệp theo vần lưng có nghĩa là tiếng thứ sáu của câu lục vần với tiếng thứ sáu của câu bát. Nếu tiếp tục kéo dài thì tiếng thứ tám của câu bát lại vần với tiếng thứ sáu của câu lục bên dưới. Đó là vần chân. Ví dụ:

Ta về mình có nhớ ta Ta về, ta nhớ những hoa cùng người. Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng. (Việt Bắc – Tố Hữu)

Ngoài dạng lục bát nguyên thể như trên, còn có dạng lục bát biến thể đôi chút bằng cách thêm bớt một số tiếng hoặc xê dịch về cách hiệp vần hay phối thanh.

Ví dụ:

Cơm ăn mỗi bữa lưng lưng, Uống nước cầm chừng, để dạ thương em. (Ca dao)

Tiếng thứ sáu của câu lục lại vần với tiếng thứ tư của câu bát, tuy vậy đọc lên vẫn thấy du dương. Trường hợp thêm chữ như câu ca dao sau đây:

Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng, Về sông ăn cá, về đồng ăn cua. (Ca dao)

Câu lục đã được thêm vào hai tiếng (gió đẩy). Nếu bớt đi hai tiếng này thì hai câu lục bát trên sẽ trở lại dạng nguyên thể về vần, nó vẫn tuân thủ theo cách hiệp vần lưng.

Quy luật phối thanh của thơ lục bát khá linh hoạt, uyển chuyển. Thường thường thì các tiếng ở vị trí thứ hai, bốn, sáu, tám là thanh bằng, vị trí thứ tư là thanh trắc. Còn các tiếng ở vị trí lẻ một, ba, năm, bảy thì có thể là bằng hay trắc đều được cả.

Bần thần hương huệ thơm đêm b t b Khói nhang vẽ nẻo đường lên Niết Bàn B t b b Chân nhang lấm láp tro tàn b t b Xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào. b t b b (Mẹ và em – Nguyễn Duy)

Nếu ở câu lục có hiện tượng tiểu đối thì luật bằng trắc có thể thay đổi.

Ví dụ:

Khi tựa gối, khi cúi đầu, t b b Khi vò chín khúc, khi chau đôi mày. (Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Tiếng thứ hai thanh trắc, tiếng thứ tư thanh bằng, khác với cách phối thanh của câu lục bình thường.

Nhịp trong thơ lục bát phần lớn là nhịp chẵn, tạo nên âm điệu êm đềm, thong thả, thích hợp làm lời hát ru, hát ngâm.

Ví dụ:

Vì mây / cho núi / lên trời, Vì chưng / gió thổi / hoa cười/ với trăng.

Hay:

Gió sao / gió mát / sau lưng Dạ sao / dạ nhớ / người dưng / thế này ? (Ca dao)

Nhưng khi cần biểu đạt một nội dung tư tưởng, tình cảm nhất định nào đó, người ta có thể biến đổi nhịp thơ cho thích hợp. Ví dụ như lời Thúy Kiều nói với Hoạn Thư trong cảnh Kiều báo ân báo oán:

Dễ dàng / là thói / hồng nhan, Càng / cay nghiệt lắm / càng / oan trái nhiều Ị

Rõ ràng là giọng đay nghiến, chì chiết khi Thúy Kiều nhắc tới máu ghen đáo để có một không hai của tiểu thư họ Hoạn.

Thơ lục bát đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân Việt Nam. Cái hay, cái đẹp của nó là kết tinh tinh hoa ngôn ngữ tiếng Việt. Với những ưu điểm trong cách gieo vần, phối thanh, ngắt nhịp… biến hóa linh hoạt, uyển chuyển, thơ lục bát dễ nhớ, dễ đi sâu vào tâm hồn. Điều quan trọng là thơ lục bát đủ khả năng diễn tả đời sống tình cảm phong phú, đa dạng của người Việt. Cho đến nay, giữa rất nhiều thể thơ khác nhau, thì thơ lục bát vẫn có vị trí xứng đáng và vẫn được đông đảo bạn đọc yêu mến. Sau kiệt tác Truyện Kiều của thi hào Nguyễn Du đã tôn vinh thơ lục bát lên tới đỉnh cao của nghệ thuật thi ca, các bài thơ lục bát của Nguyễn Bính, Tố Hữu, Xuân Diệu, Nguyễn Duy, Trần Đăng Khoa và một số nhà thơ khác vẫn kế tục và phát huy thế mạnh của thể thơ thuần túy dân tộc, để thơ lục bát mãi mãi là niềm tự hào – là sản phẩm tinh thần vô giá của non sông, đất nước.