Top 14 # Xem Nhiều Nhất Bài Thơ Mẹ Chồng Của Xuân Quỳnh / 2023 Mới Nhất 12/2022 # Top Like | Chungemlachiensi.com

Thử Bình Bài Thơ ” Mẹ Của Anh” Của Nữ Thi Sĩ Xuân Quỳnh / 2023

Viết về “mẹ” là đề tài muôn thuở của thi sĩ, còn viết về “mẹ chồng” chân thành, tự nhiên và hay như Chị thì quả là hiếm có.

Ta hãy thử đến với bài thơ “Mẹ của Anh” để cảm nhận một góc chân dung nhà thơ trong vai trò cô dâu Việt Nam mới, với tình cảm mới, quan điểm mới trong cuộc sống mới. Ba cái tên được nói đến trong bài thơ này gồm: Em, Anh và Mẹ, ngay từ tựa đề đã cho bạn đọc biết nội dung không nói về Em, cũng không nói về Anh mà nói về Mẹ. Mở đầu Chị viết:

“Phái đâu mẹ của riêng anh Mẹ là mẹ của chúng mình đó thôi Mẹ tuy không đẻ, không nuôi Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong.”

Rõ ràng Chị đang nói, đang ghen với Anh, nhưng thực ra đó chỉ là cái cớ để bày tỏ tình cảm của mình đối với Mẹ cho tự nhiên, cho hợp lẽ. Chị khéo léo giới thiệu (khoe) với mọi người về “mẹ của chúng mình đó thôi”. Mẹ không sinh thành, dưỡng dục mà Chị phải chịu ơn mẹ cả một đời chưa hết, bởi Mẹ đã ban tặng Chị đứa con trai yêu dấu của mình, ban tặng Chị một nửa bên kia cuộc dời mà tạo hoá đã vô tình hoặc cố tình để quên khi tạo ra loài người, ban tặng niềm khát khao hạnh phúc cháy bỏng của Chị.

“Ngày xưa má mẹ cũng hồng Bên anh, mẹ thức, lo từng cơn đau Bây giờ tóc mẹ trắng phau Để cho mái tóc trên đầu anh đen Đâu con dốc nắng đường quen Chợ xa gánh nặng mẹ lên mấy lần Thương anh thương cả bước chân Giống bàn chân mẹ tảo tần năm nao”

Hình ảnh người mẹ một thời xuân sắc, suốt đời tảo tần, lam lũ, hy sinh tất cả tất thảy vì con, đã hiện dần lên theo từng con chữ mộc mạc, chan chứa ân tình của Chị.

Mẹ đã từng một thời con gái làm bao chàng trai say đắm. Lấy chồng, sinh con mẹ dồn tất cả tình thương cho con, như “thân cò lặn lội…”, như “cá chuối đắm đuối vì con”. Đêm khuya mẹ thức trắng bên con mỗi khi con đau ốm, rồi mặt khi mặt trời chưa kịp thức, bước chân mẹ đã tất bật trên đôi vai trĩu nặng, mua khoai chợ gần, bán sắn chợ xa để lo miếng ăn hàng ngày cho cả nhà trong những năm khốn khó.

“Lời ru mẹ hát thuở nào Chuyện xưa mẹ kể lẫn vào thơ anh. Nào là hoa bưởi, hoa chanh Nào câu quan họ mái đình cây đa Xin đừng bắt chước câu ca Đi về dối mẹ để mà yêu nhau”

Anh – Lưu Quang Vũ, người chồng hào hoa, tài hoa thân yêu của Chị nổi tiếng một phần nhờ sự lao động miệt mài say mê sáng tạo, một phần nhờ ảnh hưởng sâu xa từ gen di truyền, từ những lời ru ngọt ngào, những câu chuyện cổ tích thấm đẫm tính nhân văn mà đêm đêm Mẹ đã thổi vào tâm hồn Anh ngay từ thời thơ bé.

Những người đã từng làm “mẹ chồng” nói chung và mẹ chồng của Chị nói riêng, khi đọc những lời tâm sự của “nàng dâu” Xuân Quỳnh, thử hỏi có ai không xốn xang, xúc động?

‘Mẹ không ghét bỏ em đâu Yêu anh, em đã là dâu trong nhà”

Chị đang nói với Anh đấy ư? không! Chị đang nói với Mẹ đấy.

Như con chim đậu phải cành cong, cuộc hôn nhân một lần dang dở nhưng Chị vẫn can đảm, tự tin khẳng định điều này, bởi Chị tin vào sự chân thành, trách nhiệm làm dâu của bản thân, bởi Chị hiểu, cảm nhận những đức tính cao đẹp, lòng bao dung, sự cảm thông sâu sắc, Mẹ của Chị đã vượt lên quan niệm phong kiến lỗi thời đang đè nặng lên nếp nghĩ cố hữu của không ít “mẹ chồng” thời nay để thuơng con dâu hiếu thảo như chính con gái của mình.

Và để Mẹ yên tâm, vững tin hơn, Chị đã bày tỏ tâm sự của mình trong bài thơ “Người thứ hai”:

“Mẹ đừng buồn khi anh ấy yêu con Bởi trước con, anh ấy là của Mẹ Anh ấy có thể yêu con suốt một thời trai trẻ Nhưng suốt đời, anh ấy yêu Mẹ, Mẹ ơi”.

Rồi kết thúc, Chị lại tiếp tục khẳng định:

“Anh ấy có thể sống với con suốt cả cuộc đời Mà cũng có thể chia tay ngay ngày mai, có thể … Nhưng anh ấy suốt đời yêu Mẹ Dù thế nào, con cũng chỉ thứ hai.”.

Mẹ không an tâm sao được khi cô con dâu đang đắm say trong niềm hạnh phúc, trong vòng tay ấm áp của Anh vẫn tự coi mình là là nhân vật số hai, không bao giờ muốn và không thể soán ngôi nhân vật số một. Chị đã thay Anh bộc bạch nỗi niềm với Mẹ trong hoàn cảnh người đàn ông “đứng giữa” không thể trực tiếp nói ra mà nếu có thể nói ra cũng không dễ gì mang lại hiệu quả. Cái lý lẽ Chị đưa ra phù hợp với quy luật tâm lý tình cảm nên dễ thuyết phục lòng người. Tôi đồ rằng trong sâu thẳm trái tim mình, Anh ngàn lần cám ơn Chị.

“Em xin hát tiếp lời ca Ru anh sau nỗi âu lo nhọc nhằn Hát tình yêu của chúng mình Nhỏ nhoi giữa một trời xanh khôn cùng Giữa ngàn hoa có núi sông Giữa lòng thương mẹ mênh mông không bờ”

Giới thiệu Mẹ với mọi người, đồng thời Chị nguyện làm tròn bổn phận của người vợ, xứng đáng với tình yêu mà Anh đã dành cho Chị.Tình yêu, hạnh phúc mong manh, nhỏ nhoi của Anh Chị nằm trong hạnh phúc lớn lao chung của dân tộc, hoà mình với thiên nhiên, núi sông, cây cỏ và trong hạnh phúc mênh mông, vô bờ của Mẹ.

Như “Sóng” vỗ mạn “Thuyền”, mạch thơ cứ dào dạt tuôn trào một cách tự nhiên, không gượng ép vần điệu, rất gần gũi với dân ca, ca dao ( Ta thử đọc câu ca dao: “Yêu nhau cởi áo cho nhau/ Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay” và câu thơ:Xin đừng bắt chước câu ca/ Đi về dối mẹ để mà yêu nhau). Lấy sự chân thực làm điểm tựa cho cảm hứng sáng tạo, cảm xúc trong thơ đủ mọi tầng nấc và trong một khoảnh khắc bất chợt được đẩy lên tột cùng cung bậc. Chị ít bận tâm trong việc đi tìm hình thức biểu hiện (có lần Xuân Quỳnh đã nói: “Đừng lo đi tìm ngôn ngữ, cảm xúc sẽ tự chọn được ngôn ngữ của mình”).

Chính sự chân thực một cách hồn nhiên, thoải mái, tâm hồn đa cảm, hóm hĩnh nhưng luôn tư duy sắc sảo, lý trí tỉnh táo đã định hình một phong cách, giọng điệu thơ riêng không lẫn với ai. Đọc thơ Chị, độc giả thấy một Xuân Quỳnh yêu thương hết lòng; lo âu, trăn trở hết lòng và mường tượng thấy bóng dáng mình trong đó.

Thơ lục bát mà ngỡ như không phải lục bát.Tứ thơ hay, gọn, nội dung thể hiện đặc sắc hình như đã che khuất yếu tố kỹ thuật. Bởi công bằng mà nói, bài thơ còn những hạt sạn, nhưng có lẽ sau khi soi xét kỹ lưỡng, các nhà chuyên môn, phần lớn đều đồng cảm, chia sẻ với Chị và không nỡ bắt bẻ tác giả các lỗi nhỏ về niêm luật.

Như viên ngọc quý, nó càng trở nên long lanh hơn mỗi khi có tia sáng rọi vào, tôn thêm vẻ đẹp của bài thơ.

Chắt chiu từ những ngày xưa Mẹ sinh anh để bây giờ cho em…”

Hai câu kết chân chất, đơn sơ mà vô cùng sâu lắng. Mẹ là cội nguồn hạnh phúc. Đó là lời tri ân chân thành của Chị, là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Trước mắt ta, Xuân Quỳnh duờng như không còn là “nhà thơ” nữa, Chị đã hoá thân và thực sự là một người con dâu mẫu mực, một cô Tấm thảo hiền.

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, cuộc sống vật chất đã đầy đủ hơn. Nhiều ngưòi không còn phải quan tâm nhièu đến “cơm áo gạo tiền” hàng ngày nữa. Song do nhiều nhu cầu mới phát sinh, do tác động của môi trường, hoàn cảnh … nên hạnh phúc gia đình, nề nếp gia phong đang trở nên mong manh hơn. Thiển nghĩ, bài thơ này sẽ góp phần nhỏ thức dậy những phẩm chất, tình cảm tốt đẹp đang ngủ quên trong trái tim mỗi người phụ nữ – Người “kiến trúc sư” của gia đình như thành ngữ Việt Nam có câu: “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”.

Cảm thụ, thưởng thức, đánh giá thơ là tuỳ thuộc vào quan điểm, sở thích của mỗi người, mỗi thời đại, nhưng có lẽ những vần thơ tha thiết của Chị còn đọng mãi trong lòng thế hệ bạn đọc hôm nay và mai sau./.

Trần Đình Nhân

Bình Giảng Bài Thơ “Sóng” Của Xuân Quỳnh / 2023

Thật đúng khi chúng ta có thể nhận xét rằng Xuân Quỳnh là nữ nhà thơ có phong cách sáng tác hồn hậu, thơ của Xuân Quỳnh như thật đằm thắm nhưng tha thiết và mãnh liệt. Đọc thơ Xuân Quỳnh mà như làm cho chính chúng ta như lạc vào một thế giới với đầy cung bậc cảm xúc khác nhau. Thi phẩm đặc sắc “Sóng” rút trong tập “Hoa dọc chiến hào” đường như cũng chính là một tác phẩm như vậy. Xuân Quỳnh cũng như đã muốn gửi gắm những tâm sự thầm kín nhưng rất mực sâu sắc và da diết qua những vần thơ 5 chữ này.

Ta như thấy được chính thể thơ 5 chữ rất phù hợp cho phong cách sáng tác cũng như mục đích sáng tác bài thơ này của Xuân Quỳnh. Và cũng chính với tâm hồn sôi nổi, trẻ trung, tình yêu phơi phới, sống và cống hiến hết mình mà thi sĩ Xuân Quỳnh đã trải lòng mình trên những vần thơ thật đẹp.

Ta không thể không thừa nhận được “Sóng” được xem chính là hình tượng trung tâm, xuyên suốt bài thơ, biểu tượng cho khát vọng, và đó cũng chính là những tình yêu mãnh liệt của người con gái khi yêu. Người đọc như cũng thấy được chính với những biểu hiện của sóng chính là những cung bậc tình cảm của người con gái, khi dịu dàng, khi dữ dội, khi mãnh liệt không thể kiềm chế được. Có thể tấy được rằng cũng có thể nó Xuân Quỳnh đã hóa thân vào sóng để biến tình yêu của mình thành bất diệt trong trái tim.

Tác giả mở đầu bài thơ bằng sự đối lập của sóng đó chính là:

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

Khi mà trong số chúng ta đọc những câu thơ này lên, người đọc nhận ra sự đối lập một cách rõ nét của sóng. Sóng là vậy đấy có lúc thì thật yên lặng, không nổi sóng nhưng khi có giông bão thì lại cuồn cuộn lên dữ dội, ồn ào ghê sợ,. Ta dường như cũng đã thấy được những con sóng với muôn vàn biểu hiện, không bao giờ đứng yên. Qủa thực chính với tâm hồn người con gái khi yêu có chăng cũng như vậy, luôn chồng chất lên biết bao nhiêu những trạng thái và trăn trở khác nhau. Nếu như ta như thấy được chính với những hiện tượng của sóng khó có thể giải thích nổi thì những trạng thái khi yêu của người con gái cũng thế. Ta có thể thấy đực rằng khi thế giới này chật hẹp quá nhưng tình yêu lại quá rộng lớn, con “sóng” ấy muốn đi đến một nơi thật xa, có thể vẫy vùng, có thể bắt nhịp yêu thương mình đang cần.

Có thể nói rằng chính với một phong cách thể hiện cũng như quan niệm của Xuân Quỳnh trong tình yêu thật mới mẻ, đầy sức hút.

Ta như thấy được chính tâm trạng luôn biến động nhưng con sóng cũng như tấm lòng người con gái khi yêu vẫn luôn như thế, không biến đổi, nó càng mãnh liệt hơn:

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

Và những khát vọng trong tình yêu luôn mãnh liệt và tha thiết biết bao nhiêu. Ta như cũng có thể thấy được tuổi trẻ là tuổi của tình yêu và hi vọng. Tình yêu càng lớn, khát vọng càng mãnh liệt. Đó dường như cũng chính là chân lý trong tình yêu. Tình yêu của tuổi trẻ là tình yêu tràn đầy hi vọng biết bao nhiêu.

Khi mà bước sang những khổ thơ tiếp theo, hình ảnh nhân vật trữ tình đã xuất hiện giãi bày những tâm sự cũng như những hoài nghi chưa giải thích được đó là:

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

Đến quy luật của tự nhiên “sóng” từ đâu, “gió” từ đâu con người cũng không thể giải thích được thì tình yêu đến từ bao giờ có phải chăng cũng khó lí giải hay không? Sự vô hạn của thiên nhiên khiến cho sự hữu hạn của tình yêu bất lực, không thể giải thích. Lại thêm một quan niệm mới về tình yêu của Xuân Quỳnh. Tình yêu vốn là thứ khó đoán, nó đến từ bao giờ lại càng mơ hồ hơn hết.

Câu thơ đặc sắc như cất lên “Em cũng không biết nữa” thể hiện sự hồn nhiên nhưng đáng yêu của người con gái. Và có thể nói rằng như một kiểu hờn dỗi vô cớ với chính bản thân mình.

Xuân Quỳnh dường như cũng đã tìm đến với những cung bậc của sóng để thể hiện cung bậc tha thiết và mãnh liệt nhất trong tình yêu

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Và đây như lại chính là một cấu trúc đối lập tương phản có giá trị cao trong việc thể hiện trạng thái khi yêu. Và dường như chính nỗi nhớ trong tình yêu luôn là điều cồn cào và tha thiết nhất. Dù có là “Sóng trên mặt nước” hay “sóng dưới lòng sâu” đi chăng nữa thì “bờ” vẫn luôn là điều mà sóng nhớ nhung nhất. Có lẽ rằng điều này nó cũng như “anh” vẫn luôn là nỗi nhớ thường trực trong “em”. Đặc biệt hơn ta cũng như đã thấy được những nỗi nhớ này càng da diết và cồn cào hơn ở cả ngảy trong mơ. Và quả thật những nỗi nhớ cứ thường trực, chực trào ra ngay bất cứ lúc nào.

Người ta dường như cũng đã vẫn nói trong tình yêu con gái luôn ở thế bị động, nhút nhát, e dè nhưng trong thơ của Xuân Quỳnh thì người con gái ở thế chủ động, không che dấu tình cảm của mình, cứ để nó tràn ra. Và đây như là một cách thể hiện, một quan niệm mới mẻ đầy ấn tượng đối với người đọc.

Ta có thể thấy được những tình yêu của “em” luôn thủy chung dù cho hai người ở cách xa:

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương

Và cho dù là những không gian mênh mông và thời gian dài đằng đẵng thì trái tim của “em” vẫn chỉ hướng về mỗi anh. Đó dường như một lời thế sâu sắc và bất diệt trong tình yêu của người con gái.

Và hơn hết dẫu tình yêu có dài, có sâu nặng thì tấm lòng của người con gái vẫn luôn thấp thỏm, lo ngại:

Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

Người đọc dường như thấy được những câu thơ thoáng một nỗi buồn mênh mang và xa xăm, chuyện gì rồi cũng qua đi, năm tháng và tình yêu cũng vậy. Liệu rằng chính cả những tình yêu có thể vĩnh cửu hay không, như cũng chỉ có thể hòa mình vào thiên nhiên, vào đất trời thì mới có thể làm cho tình yêu bay cao, bay xa hơn.

Qủa thật những băn khoăn, những trăn trở trong tình yêu của người con gái đã trở nên mãnh liệt, thôi thúc thành ước vọng:

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

Người đọc như thấy được những nhân vật trữ tình đang loay hoay tìm cách làm tan chảy những con sóng hòa vào đại dương mênh mông để tình yêu luôn tồn tại, luôn còn mãi, vĩnh cửu. Và đó cũng vốn dĩ tình yêu không bao giờ đơn đọc một mình, nó luôn hòa với thế giới bao la ở bên ngoài. Xuân Quỳnh là nhà thơ mà như đã thực sự rất khéo léo và tài hoa, như cũng đã kết tinh được những khát vọng lớn lao của người con gái.

“Sóng” chính là một thi phẩm hay, ý nghĩa, vừa sôi nổi vừa hồn nhiên vừa mãnh liệt vừa mang ý tượng trưng cho một tình yêu bất diệt và tha thiết. Xuân Quỳnh quả thật rất xứng đáng là một nhà thơ tiêu biểu, với một phong cách hiện đại, nữ tính nhưng mãnh liệt, cháy bỏng.

Nguồn: Sổ tay văn học

Soạn Bài Thơ Sóng Lớp 12 Của Xuân Quỳnh / 2023

(Soạn văn lớp 12) – Em hãy soạn bài thơ Sóng lớp 12 của Xuân Quỳnh . (Bài soạn văn của bạn Nguyễn Minh Tú học sinh lớp 12).

– Xuân Quỳnh (1942-1988) quê ở làng lụa Hà Đông.

– Cuộc đời nữ thi sĩ chịu nhiều thiệt thòi, mất mẹ từ nhỏ, ở với bà, bởi vậy nhà thơ luôn khao khát tình yêu thương, mái ấm gia đình và đặc biệt là nhạy cảm với tình mẫu tử.

– Từng là diễn viên múa nhưng niềm đam mê của Xuân Quỳnh là thơ ca, vì vậy chị bỏ sân khấu để trọn đời với thơ.

– Xuân Quỳnh là một gương mặt tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam, tên tuổi tiêu biểu cuả lớp nhà thơ trẻ trong thời kì kháng chiến chống Mỹ.

– Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn người phụ nữ gắn bó tha thiết với cuộc đời, với con người, khao khát tình yêu và hạnh phúc đời thường. Thơ tựa như là cuộc sống của chị.

– Thơ tình yêu là mảng đặc sắc và tiêu biểu cho hồn thơ Xuân Quỳnh – một tiếng thơ sôi nổi, mạnh liệt, mà đằm thắm, lắng sâu, tha thiết, dịu dàng, hồn nhiên mà chân thực.

– Bài thơ Sóng ra đời vào năm 1967 tại biển Diêm Điền , nằm trong tập thơ Hoa dọc chiến hào .

– Bài thơ được đánh giá lầ hay nhất của Xuân Quỳnh bởi nó hội tụ những nét phong cách nghệ thuật của Xuân Quỳnh.

– Sóng là một bài thơ tình yêu , một bài thơ về tình yêu giũa thời kì chống Mỹ ác liệt.

– Xuân Quỳnh đã lấy sóng để biểu hiện tình yêu một thi đề khá bổ biến thời xưa xong viết về tình yêu nhưng nữ thi sĩ không ca tụng một chiều mà diễn đạt những khát vọng tình yêu như nhu cầu tự nhân thức, khám phá cái tôi bản thể.

– Bài thơ được xây dựng từ hai hình tượng là “Sóng” và “Em”.

– Bài thơ được viết theo thể năm chữ ,chia khổ nhưng không ngắt nhịp , cùng với sự trở đi trở lại của hình tượng “Sóng” gợi lên một âm hưởng nhịp nhàng và dạt dào.

– Hình tượng ” Em” – người con gái đang yêu. “Em” là chủ thể trữ tình, còn “Sóng” là đối tượng.

– Nhờ “Sóng” mà nhân vật trữ tình bộc lộ những khát khao mãnh liệt của mình.

– Hai khổ đầu: Sóng- Khát vọng tình yêu của người con gái.

– Hai khổ tiếp: Sóng – Khởi nguồn của tình yêu.

– Ba khổ tiếp: Sóng- Nỗi nhớ thủy chung trong tình yêu.

– Còn lại: Những suy tư về cuộc đời và khát vọng trong tình yêu.

-Nói về sóng, Xuân Quỳnh không miêu tả những đường nét, màu sắc , âm thanh mà chú ý đến những trạng thái gần , phát hiện chúng có những nét đối cực: ” Dữ dội” – “dịu êm”.

-Chữ “và” nối kết các cặp tính từ để diễn tả những trạng thái đối cực song hành.

→ Trong một không gian chật hẹp nhỏ bé như vậy, sóng không thể bộc lộ hết mình , sóng phải tìm ra tận bể rộng. Bởi lẽ sông cũng có sóng nhưng có lẽ phải ra đến bể lớn thì sóng mới thực sự là chính mình.

-Đó là khát vọng vươn ra bể rộng cũng như em phải đến với tình yêu, với anh em mới được là em.

→Khổ thơ diễn tả khát vọng muôn đời của tình yêu đó là khát vọng tìm hiểu không cùng.

-Tiếp tục khẳng định tình yêu qua những con sóng.

-Ra đến biển rộng, thi sĩ mới phát hiện ra rằng những con sóng muôn đời vẫn luôn tồn tại trong trạng thái đối cực như thế, những trạng thái đối cực như vậy.

– Và tình yêu cũng vậy, nó luôn thường trực trong trái tim của con người.

→ Đây là khát vọng của muôn đời, muôn người, một khát vọng vĩnh hằng cho hôm nay và mai sau.

-Đứng trước sóng , đối diện với sóng, Xuân Quỳnh suy ngẫm về tình yêu.

-Câu hỏi truy tìm khởi nguồn của tình yêu thật tự nhiên: từ nơi nào sóng lên?

-Câu hỏi của nhà thơ cùng những băn khoăn day dứt của chị cũng là nỗi băn khoăn day dứt của muôn đời, muôn người.

-Nỗi nhớ của sóng được diễn tả thật da diết :

+Những cặp từ đối lập: “ngày” -“đêm”, “trên”- “dưới” như muốn gợi lên sự trăn trở của những con sóng nhằm diễn tả một nỗi nhớ da diết, đằm sâu, nó chiếm cả tầng sâu, bề rộng và rất đỗi khắc khoải.

-Nỗi nhớ của em được diễn tả mãnh liệt hơn:

+Nếu như sóng nhớ bờ thì em nhớ anh – nỗi nhớ thường trực, da diết.

+Nếu con sóng nhớ bờ trong không gian và thời gian thì lòng em nhớ anh thì thức cả trong giấc mơ kia, nỗi nhớ ấy đâu chỉ có trong ý thức mà còn tồn tại trong cả tiềm thức.

-Tình yêu của em dành cho anh :

+Cách nói” xuôi bắc ngược nam” diễn tả một nỗi nhớ trong không gian rộng lớn và dù có đi muôn nơi tình yêu của em vẫn có một đích hướng về : về anh và về tình yêu đôi ta.

+Người ta thường nói “xuôi nam ngược bắc”- cách nói có phần khác thường này minh chứng cho điều rằng: dẫu cho vũ trụ có những biến động khác thường thì em vẫn luôn hướng về anh.

-Tình yêu của sóng với bờ: Con sóng ngoài biển khơi, biển dẫu có dài rộng nhường nào thì sóng vẫn tìm đến vỗ bờ dẫu trải qua muôn nghìn cách trở cũng giống như tình yêu.

→ Sóng và em được thể hiện sóng đôi vào nhau để làm nổi bật nỗi nhớ đằm sâu da diết của người con gái.

– Một tâm hồn thi sĩ nhạy cảm với thời gian : Năm tháng trôi qua như mây bay đi về xa và dẫu biển có dài rộng đến nhường nào rồi cũng có bờ, có giới hạn:

-Cuộc đời người cũng cũng vậy, nó dài nhưng chẳng là mãi mãi.

-Khổ thơ bộc lộ những bâng khuâng khó tả , sự mong manh khó bền chặt của hạnh phúc trước cái vô tận của vũ trụ.

-Là niềm khát khao được sống hết mình cho tình yêu và trong tình yêu.

-Ước muốn được hóa thân thành những con sóng cũng như ước muốn được sống trọn vẹn trong tình yêu- một khát khao đầy mãnh liệt và táo bạo , mong muốn được tình yêu của mình là vô hạn và bền vững muôn đời.

-Thông qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã thể hiện rất sinh động những khát khao suy tư về khát vọng của tình yêu và khát vọng bất tử hóa tình yêu của người con gái.

Dàn Ý Phân Tích Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh / 2023

1. Sơ đồ tư duy phân tích bài thơ Sóng mẫu 1

2. Sơ đồ tư duy phân tích bài thơ Sóng mẫu 2

3. Dàn ý phân tích bài thơ Sóng mẫu 1

a. Mở bài

Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ cứu nước, là thi sĩ của tình thương, lòng trắc ẩn và hồn thơ nữ tính.

Bài thơ Sóng sáng tác năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào, là bài thơ viết về tình yêu tiêu biểu cho hồn thơ giàu chất nữ tính của Xuân Quỳnh.

b. Thân bài

– Khái quát về bài thơ

+ Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác vào ngày 29 – 12 – 1967 trong chuyến đi thực tế của Xuân Quỳnh tại biển Diêm Điền (Thái Bình), giai đoạn kháng chiến chống Mĩ. Bài thơ được in trong tập Hoa dọc chiến hào, xuất bản năm 1968.

+ Giá trị nội dung: Bao trùm, xuyên suốt bài thơ là hình tượng “sóng” ẩn dụ của tâm trạng người con gái đang yêu, là sự hoá thân, phân thân của cái tôi trữ tình.

– Luận điểm 1: Bản chất, quy luật của “sóng” và “em” (khổ 1,2)

Mở đầu bài thơ là trạng thái tâm lý đặc biệt của một tâm hồn khao khát yêu đương đang tìm đến một tình yêu rộng lớn hơn.

“dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ” : nghệ thuật tương phản.

Ba hình ảnh “sông”, “sóng”, “bể” bổ sung cho nhau : Sông và bể làm nên đời sóng, sóng chỉ thực sự có đời sống riêng khi ra với biển khơi mênh mang thăm thẳm.

+  “Ôi con sóng… và ngày sau vẫn thế”

Thán từ “ôi” thể hiện nét nồng nàn trong giọng thơ Xuân Quỳnh, là tiếng lòng thốt lên từ nỗi thổn thức của trái tim yêu.

Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” – “ngày sau” càng làm tôn thêm nét đáng yêu của sóng

 +  “Nỗi khát vọng tình yêu… ngực trẻ”

“bồi hồi” là trạng thái tâm hồn bất định, khắc họa thật rõ ràng những nét cảm xúc: có cái nôn nao, xao xuyến; có nỗi khắc khoải, da diết của tình yêu muôn đời vĩnh hằng trong “ngực trẻ”.

– Luận điểm 2: Những suy nghĩ trăn trở về cội nguồn tình yêu (khổ 3,4)

Từ “Không hiểu nổi mình” nhà thơ liên tiếp đặt ra những băn khoăn, thắc mắc về biển cả, về tình yêu

Điệp ngữ “em nghĩ về”

Câu hỏi: “Từ nơi nào sóng lên”

– Xuân Quỳnh dựa vào quy luật tự nhiên để tìm khởi nguồn của sóng, của tình yêu, gợi lên sự trăn trở trước bí ẩn của tình yêu, thời điểm bắt đầu tình tình yêu.

Lí giải được ngọn nguồn của sóng: “Sóng bắt đầu từ gió”

“Gió bắt đầu từ đâu?” : “Em cũng không biết nữa”

– Luận điểm 3: Nỗi nhớ, lòng thủy chung của người con gái trong tình yêu (khổ 5,6)

– Nghệ thuật tương phản:

“ngày đêm không ngủ được” : nhân hóa

– Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ một cách trực tiếp, mạnh dạn, chân thành:

“Lòng em nhớ đến anh”.

Cách nói thậm xưng: “Cả trong mơ còn thức”.

Nghệ thuật tương phản “xuôi – ngược”, “bắc – nam”.

Điệp ngữ “dẫu”, “vẫn”, “về”.

– Luận điểm 4: Khát vọng tình yêu vĩnh cửu (khổ 7,8,9)

“Con nào chẳng tới bờ … Dù muôn vời cách trở”

Quy luật vĩnh cửu của thiên nhiên, cũng giống như “em” muốn được gần bên anh, được hòa nhịp vào trong tình yêu với anh, dù khó khăn, thử thách vẫn luôn hướng đến “anh”.

Người phụ nữ hồn nhiên, tha thiết yêu đời ấp ủ biết bao hi vọng, niềm tin vào hạnh phúc tương lai, vào cái đích cuối cùng của một tình yêu lớn như con sóng nhất định sẽ “tới bờ”, “dù muôn vời cách trở”.

“Cuộc đời tuy dài thế / Năm tháng vẫn đi qua”: cảm giác cô đơn nhỏ bé trước cuộc đời, nỗi lo âu về sự hữu hạn của tình yêu trước thời gian vô tận.

“Như biển kia … bay về xa”: cảm giác bất an trước cái dễ đổi thay của lòng người giữa “muôn vời cách trở”. Nhưng đây còn là vượt lên sự lo âu phấp phỏng đặt niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của tình yêu như mây có thể vượt qua biển rộng.

“Làm sao” gọi sự băn khoăn, khắc khoải, ước ao được hóa thành “trăm con sóng nhỏ” để muôn đời vỗ mãi vào bờ.

– Đặc sắc nghệ thuật:

Thể thơ ngũ ngôn liền mạch.

Xây dựng thành công hình tượng “sóng”.

Biện pháp nhân hóa, ẩn dụ, đối lập – tương phản,…

Ngôn từ, hình ảnh trong sáng bình dị.

Cách ngắt nhịp linh hoạt, phóng khoáng.

Cách gieo vần, phối âm độc đáo, giàu sức liên tưởng.

Giọng thơ phong phú, vừa thiết tha, đằm thắm, vừa mãnh liệt sôi nổi, vừa hồn nhiên, nữ tính.

c. Kết bài

Khái quát lại giá trị nội dung, nghệ thuật của bài Sóng

Nêu cảm nhận của em về bài thơ.

4. Dàn ý phân tích bài thơ Sóng mẫu 2

Mở bài

Giới thiệu tác giả: Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ cứu nước, là thi sĩ của tình thương, lòng trắc ẩn và hồn thơ nữ tính.

Giới thiệu bài thơ Sóng: sáng tác năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào, là bài thơ viết về tình yêu tiêu biểu cho hồn thơ giàu chất nữ tính của Xuân Quỳnh.

Thân bài

1. Bản chất, quy luật của “sóng” và “em”

– Khổ 1:

Sử dụng nghệ thuật tương phản: dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ, từ đó khái quát trạng thái đối lập của sóng, gợi liên tưởng đến tâm lí của người phụ nữ khi yêu (khi mãnh liệt khi lại dịu dàng).

Nghệ thuật nhân hóa: “sông không hiểu” được bản tính của sóng, nên “sóng ” muốn tìm đến không gian rộng lớn, hành trình của sóng là hành trình khám phá chính bản thân mình, khát khao vươn tới giá trị tuyệt đích trong tình yêu của người phụ nữ.

– Khổ 2:

“Ôi con sóng … và ngày sau vẫn thế”: dù trong quá khứ hay hiện tại sóng luôn dạt dào, sôi nổi, luôn khát vọng. Đó cũng là khát vọng và bản tính của người phụ nữ muôn đời.

“Nỗi khát vọng tình yêu … ngực trẻ”: liên hệ tình yêu của tuổi trẻ với con sóng của đại dương, khát vọng tình yêu là khát vọng đặc trưng muôn đời của tuổi trẻ.

2. Những suy nghĩ trăn trở về cội nguồn tình yêu

Khổ 3: Điệp ngữ “em nghĩ về” và câu hỏi: “Từ nơi nào sóng lên” nhấn mạnh niềm khát khao nhận thức bản thân, người mình yêu và nhận thức về tình yêu muôn đời.

Khổ 4: Xuân Quỳnh dựa vào quy luật tự nhiên để tìm khởi nguồn của sóng, của tình yêu, gợi lên sự trăn trở trước bí ẩn của tình yêu, thời điểm bắt đầu tình tình yêu.

3. Nỗi nhớ, lòng thủy chung của người con gái trong tình yêu

– Khổ 5:

Nghệ thuật tương phản để gợi ra những phạm vi không gian khác nhau “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, phạm vi thời gian khác nhau: ‘”ngày” – “đêm”, nghệ thuật nhân hóa: “ngày đêm không ngủ được”, diễn tả nỗi nhớ dạt dào, triền miên của sóng với bờ cũng là nỗi nhớ của người phụ nữ khi yêu.

Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ một cách trực tiếp, mạnh dạn, chân thành “Lòng em nhớ đến anh”, cách nói thậm xưng “Cả trong mơ còn thức” thể hiện nỗi nhớ ăn sâu vào tiềm thức, thường trực trong suy nghĩ.

– Khổ 6:

Nghệ thuật tương phản “xuôi – ngược”, điệp ngữ “dẫu”, “vẫn”, “về” gợi hành trình của sóng ngoài biển lớn cũng như hành trình tình yêu của người phụ nữ giữa cuộc đời.

Lời thề thủy chung của người phụ nữ, niềm tin chờ đợi trong tình yêu, dù ở đâu cũng “hướng về anh một phương”, nghĩ về người mình yêu bằng cả trái tim.

4. Khát vọng tình yêu vĩnh cửu

– Khổ 7: khẳng định quy luật vĩnh cửu của thiên nhiên “con nào chẳng tới bờ … Dù muôn vời cách trở”, cũng giống như “em”, dù khó khăn, thử thách vẫn luôn hướng đến “anh”.

– Khổ 8:

“Cuộc đời tuy dài thế / Năm tháng vẫn đi qua”: cảm giác cô đơn nhỏ bé trước cuộc đời, nỗi lo âu về sự hữu hạn của tình yêu trước thời gian vô tận.

“Như biển kia … bay về xa”: cảm giác bất an trước cái dễ đổi thay của lòng người giữa “muôn vời cách trở”. Nhưng đây còn là vượt lên sự lo âu phấp phỏng đặt niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của tình yêu như mây có thể vượt qua biển rộng.

– Khổ 9:

“Làm sao” gọi sự băn khoăn, khắc khoải, ước ao được hóa thành “trăm con sóng nhỏ” để muôn đời vỗ mãi vào bờ.

Đó là khát khao của người phụ được sống “biển lớn trong tình yêu ” bằng tình yêu và cùng tình yêu, khát khao hòa nhập tình yêu riêng tư trong tình yêu chung rộng lớn.

Kết bài

Nêu cảm nhận về bài thơ Sóng.

Khái quát giá trị nghệ thuật: xây dựng thành công hình tượng “sóng”ngôn từ, hình ảnh trong sáng bình dị, …