Đề Xuất 12/2022 # “Phú Sông Bạch Đằng” Và 10 Tài Liệu Phân Tích, Bài Giảng Ấn Tượng Nhất / 2023 # Top 13 Like | Chungemlachiensi.com

Đề Xuất 12/2022 # “Phú Sông Bạch Đằng” Và 10 Tài Liệu Phân Tích, Bài Giảng Ấn Tượng Nhất / 2023 # Top 13 Like

Cập nhật nội dung chi tiết về “Phú Sông Bạch Đằng” Và 10 Tài Liệu Phân Tích, Bài Giảng Ấn Tượng Nhất / 2023 mới nhất trên website Chungemlachiensi.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

5

/

5

(

5

votes

)

“Phú sông Bạch Đằng” là một tác phẩm thơ trong chương trình học lớp 10. Với sự kết hợp ngôn từ, hình ảnh và biện pháp nghệ thuật, tác giả Trương Hán Siêu để thể hiện rõ được tâm tư, quan điểm của mình.

I. 10 tài liệu về Phú sông Bạch Đằng đầy đủ và hay nhất

Soạn bài sẽ bao gồm những nội dung cơ bản, những phần luyện tập có trong sách giáo khoa. Học sinh sẽ phải đọc bài, tìm hiểu và nghiên cứu bài trước. 

Đây được gọi là hình thức tự học có kết quả rất cao, giúp cho quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh trên lớp nhanh chóng hơn. 

Download tài liệu

Trong bài thơ này, giá trị lớn nhất được thể hiện đó là lòng tự hào dân tộc, gợi cảm hứng hào hùng về các chiến công hiển hách trên sông Bạch Đằng. 

Download tài liệu

Sự thu hút trong giảng dạy luôn đóng vai trò quan trọng, tạo cảm hứng cho học sinh. Chính vì vậy, giáo viên luôn nghiên cứu các phương pháp dạy học phù hợp. 

Trong sáng kiến kinh nghiệm này, giáo viên sẽ đưa ra những cơ sở lý thuyết, những yếu tố quyết định đến sự sinh động và hấp dẫn cho một tiết học. Từ đó đưa ra đề xuất phim ảnh phù hợp cho bài phú sông bạch đằng. Sáng kiến kinh nghiệm có thực nghiệm giảng dạy cụ thể để thấy rõ được hiệu quả khi áp dụng và khi không áp dụng phương pháp này. 

Download tài liệu

Sau khi học song bài, cảm nhận và phân tích bài thơ này đòi hỏi học sinh phải tự viết theo câu từ, ý hiểu của mình. 

Download tài liệu

Tuy nhiên, để rèn luyện được khả năng phân tích của mình, học sinh chỉ nên đọc và tự diễn giải và cảm nhận theo ý của mình. 

Download tài liệu

Đây là slide thiết kế bài giảng cho bài Phú sông bạch đằng. Bài giảng sẽ bao gồm đầy đủ: 

Tiểu dẫn hay còn gọi là mục tìm hiểu chung: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm cũng như bố cục chung của bài. 

Tìm hiểu chi tiết: tìm hiểu chi tiết về tác phẩm sẽ phân tích nội dung, câu từ và các biện pháp nghệ thuật theo đúng bố cục đã chia. Thông thường, bố cục sẽ được chia theo các luận điểm và nội dung chính của bài. 

Kết luận: kết luận lại nội dung cũng như giá trị nghệ thuật của bài

Phú sông bạch đằng 

Luyện tập, ôn tập: hướng dẫn ôn tập. 

Download tài liệu

Slide bài giảng của giáo viên bài Phú Sông bạch đằng. Slide cũng phân tích rất kỹ về tác giả, tác phẩm để học sinh nắm vững. Sau đó là phân tích tác phẩm. 

Giáo viên lựa chọn màu sắc của slide khá nổi bật nhằm tập trung sự chú ý của học sinh. Bạn có thể tham khảo nội dung bài giảng này để hoàn chỉnh hơn phần bài giảng của mình. 

Download tài liệu

Đây là sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên. Từ những cơ sở lý luận và khả năng ứng dụng phương pháp dạy học đọc hiểu phú sông bạch đằng theo đặc trưng thể loại. Đề tài này sẽ đưa ra những biện pháp tương đối chuẩn để thiết kế tác phẩm theo đặc trưng thể loại. Hướng đến mục đích nâng cao hiệu quả giảng dạy và hình thành kỹ năng đọc hiểu theo thể loại cho học sinh. 

Download tài liệu

Với đề bài: thuyết minh về vẻ đẹp sông bạch đằng Giang Phú của Trương Hán Siêu. Việc triển khai các nội dung cần phải bám sát bài thơ. Tuy nhiên, câu từ để phân tích cũng phải phù hợp với thể loại thuyết minh 

Download tài liệu

Đây là sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên với cấu trúc thực hiện như sau: 

Mở đầu: lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu, đối tượng và phương pháp nghiên cứu 

Nội dung bao gồm cơ sở lý luận, thực trạng vấn đề, xây dựng bài học, thiết kế bài và nêu hiệu quả thực nghiệm của việc tổ chức hoạt động học bài theo phương pháp tích hợp. 

Kết luận và đưa ra các kiến nghị 

Download tài liệu

100+ Tài liệu về tác phẩm “Phú sông Bạch Đằng”

Top 10 luận án tiến sĩ luật đúng chuẩn nhất

Top 10 slide bảo vệ luận văn thạc sĩ đúng chuẩn nhất

II. Tổng quan về nội dung và nghệ thuật của bài Phú sông Bạch Đằng 

Phú Sông Bạch Đằng được viết từ cảm hứng bi tráng và rất hào hùng. Để thể hiện rõ được nội dung và ngụ ý của mình, tác giả đã sử dụng câu từ và các biện pháp nghệ thuật rất phù hợp. 

1. Nội dung 

Bài thơ được viết với sự hoài niệm về quá khứ, từ đó thể hiện, bộc bạch rõ ràng được lòng yêu nước cũng như sự tự hào của dân tộc. Không chỉ vậy, tác phẩm còn ca ngợi về truyền thống đánh giặc kiên cường, bất khuất của dân tộc. Không chỉ là nội dung đơn giản, tác phẩm chứa đựng tư tưởng nhân văn cao đẹp bằng cách đề cao và nhận thức rõ ràng được vị trí, tầm quan trọng của con người trong lịch sử. 

2. Nghệ thuật trong bài Phú sông Bạch Đằng 

Để thể hiện thành công được giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm cũng được sử dụng vào hết sức linh hoạt. Cụ thể bao gồm: 

Câu từ sử dụng khá đơn giản nhưng lại hấp dẫn. Cùng với đó là bố cục chặt chẽ với lời văn linh hoạt. 

Các hình tượng nghệ thuật khá sinh động. Không chỉ gợi hình mà còn rất giàu tính biểu tượng. 

Ngôn từ được tác giả sử dụng tuy đơn giản nhưng lại giàu suy tư, tráng lệ và trang trọng; phù hợp đúng với nội dung mà tác giả đang hướng đến. 

Với những nghệ thuật, câu từ, hình tượng được sử dụng, bài thơ càng được tôn lên ý nghĩa và thể hiện chính xác ngụ ý của tác giả. 

III. Một số lưu ý khi học tác phẩm Phú sông Bạch Đằng 

Để học tốt được các tác phẩm thơ đường luật nói chung và bài thơ phú sông Bạch Đằng nói riêng, học sinh cần phải nắm vững một số lưu ý sau đây: 

Học thuộc thơ cả bản gốc, bản dịch: Việc học thuộc thơ là cần thiết khi ôn tập và học các tác phẩm thơ đường luật. Đặc biệt, bạn cần phải học cả bản gốc và cả bản dịch. Bởi vì có rất nhiều từ bản dịch không thể hiện được đúng và rõ nghĩ như bản gốc. Lúc này, bạn sẽ so sánh 2 bản để phân tích và thấy rõ. Việc học thuộc thơ là cơ sở để bạn mới có thể phân tích được thơ. 

Hiểu các từ trong bài: Có những từ ngữ trong bài thơ bạn có thể không hiểu nghĩa. Tuy nhiên, hãy xem chú thích và nghe giáo viên giảng để nắm bắt được hết nghĩa của các từ ngữ đó. Như vậy thì khi phân tích bạn mới không bị bỏ sót ý. 

Khi học thơ

phú sông Bạch Đằng,

cần phải ghi chép và chú ý giáo viên giảng. Thơ đường luật sẽ có rất nhiều ngụ ý, nếu bạn không chú ý nghe giảng thì chắc chắn sẽ khó để nắm bắt hết các ý nghĩa của nó. 

Làm nhiều bài tập: Ngoài ra, việc củng cố các kiến thức bằng các bài tập cơ bản và nâng cao là cần thiết. Làm càng nhiều bài tập, đọc nhiều tài liệu phân tích sẽ là cách giúp bạn mở rộng vốn từ của mình. Đồng thời cũng giúp cho việc phân tích bài logic hơn. 

Top 10 giáo án ngữ văn 11 chuyên sâu nhất

Tổng hợp những tài liệu giáo án ngữ văn 10 hay nhất

Bài Văn Phân Tích Bài Phú Sông Bạch Đằng Hay Nhất / 2023

Giới thiệu dàn ý bài phân tích bài phú sông Bạch Đằng

Phú sông Bạch Đằng là một tác phẩm tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam

Giới thiệu vài nét về tác giả Trương Hán Siêu, tác phẩm phú sông Bạch Đằng là một tác phẩm tiêu biểu của thể phú trong văn học trung đại.

Phân tích cảm xúc của nhân vật ‘khách” trước vẻ đẹp của sông Bạch Đằng

+ cảnh sắc trên sông

+ hành trình du ngoạn của nhân vật

+ tâm trạng của người “khách”

Các chiến tích trên sông Bạch Đằng qua lời kể của các vị bô lã

Những lời bàn luận về chiến công năm xưa của các bô lão

+ nguyên nhân của những thắng lợi trên sông

+ khẳng định tài năng của vị tướng quân lãnh đạo Trần Quốc Tuấn

Lời ca ngợi của các bô lão và vị “khách” : ca ngợi con người, khẳng định yếu tố con người là mấu chốt cho những chiến thắng.

khẳng định lại nội dung và những giá trị nghệ thuật của bài Phú, bày tỏ lòng tự hào dân tộc qua những trang sử bằng thơ.

Phân tích bài Phú sông Bạch Đằng

Trương Hán Siêu là người gốc Thái Bình, Tự là Thăng Phủ. Ông là người từng giữ rất nhiều chức vụ quan trọng dưới triều đại nhà Trần, với học vấn cao uyên thâm nên ông được rất nhiều học trò và nhân dân kính trọng, đặc biệt đến các nhà vua thời Trần còn phải nể phục. Thời đó ông được ban tặng tước vị Thái Bảo, Thái Phó khi mất đi ông được thờ ở Văn Miếu quốc tử giám. Ông tham gia vào việc viết lách thơ văn nhưng để lại không nhiều tác phẩm, nhưng trong số tác phẩm ông sáng tác có bài ” Phú sông Bạch Đằng”. Tác phẩm còn được người đời đánh giá là phú xuất sắc nhất của văn học trung đại. Bài phú có thể được chia làm 4 đoạn: đoạn 1 là cảm xúc rất lịch sự của nhà thơ đối với sông Bạch Đằng; đoạn 2 là lời của các bộ lão kể lại cho tác giả về lịch sử trên sông; đoạn 3 là suy ngẫm của nhà thơ về những lời kể của các lão bộ; đoạn 4 là sự ca ngợi về con sông và cả con người.

Bài phú thể hiện tình yêu nước, niềm tự hào dân tộc

Mở đầu bài thơ là hình ảnh một thế giới hùng vĩ hiện ra trước mắt

Khách có lẻ

Giương buồm trong gió chơi vơi,

Lướt bể chơi trăng mải miết.

Sớm gõ thuyền chừ Nguyên Tương,

Chiều lần thăm chừ Vũ Huyệt.

Cửu Giang, Ngũ Hồ

Tam Ngô, Bách Việt

Nơi có người đi

Đâu mà chẳng biết.

Đầm Vân Mộng chứ vài trăm trong dạ cũng nhiều

….

Qua cửa Đại Than

Ngược bến Đông Chiều

Đến sông Bạch Đằng

Thuyền bơi một chiều

Bát ngát sóng kình muôn dặm

Thướt tha đuôi trĩ một màu

Nước trời một sắc

Phong cảnh ba thu

Bờ lau san sát

Bến lách đìu hiu

Sông chìm giáo gãy

Gò đầy xương khô

Buồn vì cảnh thảm

Đứng lặng giờ lâu.

Thương nỗi anh hùng đầy vắng tá

Tiếc thay dấu vết luống còn lưu.

Nhân vật “khách” ở đây chính là sự phân thân của tác giả, tác giả tự đặt mình vào vị trí đi du ngoại của một người khách lạ đến thăm những danh lam thắng cảnh. Vị khách ấy đi thăm các địa danh nổi tiếng như Nguyên Tương, Vũ Huyệt, Cửu Giang, Ngũ Hồ, Tam Ngô, Bách Việt và đầm Mộng Vân. Thật là thú vị khi đây là những địa danh mà chỉ biết đến qua sách vở mà vị khách ấy lại được du ngoại đến thật nhẹ nhàng qua trí tưởng tượng của nhà thơ rồi lại bước chân ngay về tới Đại Than, Đông Triều cuối cùng dừng chân ở Bạch Đằng. Một cuộc hành trình khá dài nhưng qua con mắt của tác giả nó lại rất nhanh chóng, tưởng chừng như chúng liền sát nhau vậy. Với cách viết thơ cách điệu ” Sớm gõ thuyền chừ Nguyên Tương/ Chiều lần thăm chừ Vũ Huyệt” thì thật sự biến hành trình dài ấy chỉ cần một ngày có thể hoàn thành được rồi. Không khó để hiểu vì sao mà nhà thơ lại có sự tưởng tượng hay đến vậy, đó chính là vì sự hiểu biết của nhà thơ rất phong phú, sâu rộng kèm thêm tình yêu thiên nhiên với quê hương với đất nước thì việc liên tưởng đó thật sự đáng ngưỡng mộ. Cả không gian và thời gian đã đưa sự say mê chủ động của vị “khách” ấy đến với thiên nhiên rất dịu êm, cảnh sắc thiên nhiên trên sông Bạch Đằng vừa hùng dũng vừa thơ mộng, trữ tình lại vừa hoang vu lần lượt lộ ra từng chi tiết qua hàng loạt hình ảnh như: “sóng kình muôn dặm”, “Đuôi trĩ một màu”, “đìu hiu, san sát”, “xương khô, giáo gãy”. Với cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng hữu tình như thế rất dễ khiếp người ta có cảm giác buồn thương, tiếc nuối. Tiếc ơ đây là tiếc cho những người đã khuất không còn được ngắm nhìn sự thay đổi tuyệt đẹp của cảnh vật thiên nhiên, với tư thế “đứng lặng chờ lâu” của tác giả khiến ta như cảm nhận được rằng nội tâm của “khách” đang chìm trong sự ngậm ngùi. Tạm bùi ngùi ở đây tác giả đã chuyển sang cuộc kể chuyện của cac lão bộ về những lịch sử chiến công trên sông Bạch Đằng cho người “khách” ở phương xa đến nghe.

“Bên sông bô lão hỏi

Hỏi ý ta sở cầu.

Có kẻ gậy lê chống trước,

Có người thuyền nhẹ bơi sau.

Vái ta mà thưa rằng:

“Đây là chiến địa buổi trùng hưng nhị thánh bắt Ô Mã,

Cũng là bãi đất xưa, thuở trước Ngô chúa phá Hoằng Thao”

Đương khi ây:

Thuyền tàu muôn đội,

Tinh kì phất phới.

Hùng hổ sáu quân,

Giáo gươm sáng chói.

Trận đánh được thua chửa phân,

Chiến lũy bắc nam chống đối.

Ánh nhật nguyệt chừ phải mờ,

Bầu trời đất chừ sắp đổi

Kìa:

Tất Liệt thế cường,

Lưu Cung chước dối

Những tưởng gieo roi một lần

Quét sạch Nam bang bốn cõi

Thế nhưng:

Trời cũng chiều người,

Hung đồ hết lối,

….

Đến nay sông nước tuy chảy hoài,

Mà nhục quân thù khôn rửa nổi

Tái tạo công lao,

Nghìn xưa ca ngợi.”

Tuy nhiên:

Từ có vũ trụ,

Đã có giang sơn

Quả là: trời đất cho nơi hiểm trở,

Cũng nhờ: nhân tài giưc cuộc điện an!

Hội nào bằng hội Mạnh Tân, có vương sư họ Lã,

Trận nào bằng trận Duy Thủy, có quốc sĩ họ Hàn.

Khi trận Bạch Đằng mà đại thắng,

Bởi đại vương coi thế giặc nhàn.

Tiếng thơm còn mãi,

Bia miệng không mòn.

Đến chơi sông chừ ử mặt,

Nhớ người xưa chừ lệ chan.

Có thể nói nguyên nhân thắng lợi qua lời kể của các bô lão là từ đất trời cho địa thế hiểm trở, nhân tài giữ cuộc điện an và không thể thiếu đó là đại vương. Dù cho các lão bô cũng ý chỉ nguyên nhân thắng lợi là nhờ sự thuận lời trời cho nhưng vẫn nhấn mạnh yếu tố chủ chốt đó là con người. Hình ảnh các bô lão cho con người là yếu tố quan trọng nhất làm ta gợi nhớ đến người anh hùng Trần Quốc Tuấn trong những vị anh hùng từ xưa. Lấy con người làm trung tâm của vũ trụ là hình ảnh khẳng định một sức mạnh lớn lao của những con người tài cao nhất là vị lãnh đạo của toàn quân. Ở đó không chỉ nêu cao vai trò của con người mà con mang một giá trị nhân văn cao cho cả tác phẩm. Âm thanh, màu sắc cùng với tưởng tượng phong phú của tác giác tạo cảm giác mọi thứ đang được tô đậm thêm tất cả tạo nên một sự cộng hưởng. Cuối cùng là lời ca khẳng định tài đức của con người:

” Rồi vừa đi vừa ca rằng:

“Sông Đằng một dải dài ghê,

Sóng hồng cuồn cuộn tuôn về bể Đông.

Những người bất nghĩa tiêu vong,

Nghìn thu chỉ có anh hùng lưu danh!”

Khách cũng nối tiếp mà ca:

Sông đây rửa sạch mấy lần giáp binh.

Giặc tan muôn thuở thanh bình,

Tất cả tình yêu và niềm tự hào về dân tộc về cảnh vật thiên nhiên quê hương đều đã hiện hữu qua những hình tượng sông mênh mông, rộng lớn,..sóng dồn về biển Đông vốn là một quy luật của tự nhiên vậy mà nhà thơ lại lấy nó là một điều mới mẻ để khái quát quy luật của con người. Để tiếp ca của các lão bô vị khách cũng không ngại gì ca vài câu để tạo thành một bản phú đặc sắc, cũng vẫn là nhwungx lời ca ngợi về con sông Bạch Đằng, về tài năng của vị anh hùng tài năng và mới hơn chính là cuộc sống thanh bình của dân tộc ta sau khi giặc tan. Chỉ qua một đoạn đối ca cùng nhau cũng chạm được một điều chung ý trí chung nội tâm của cả vị khách và các lão bô. Cả hai đều ca ngợi, tự hào về non sông hùng vĩ của dân tộc đều mang âm hưởng thi ca đều mong muốn cuộc sống thanh bình cho quê hương, dân tộc.

Kết thúc bài phú cho ta được rất nhiều những giá trị cả về nội dung và nghệ thuật.Với bố cục chặt chẽ mang điểm nhấn của thể phú nên cách thể hiện lòng yêu nước và niềm tự hào về dân tộc rất dễ đi vào lòng người, dễ hiểu dễ cảm nhận. Đề cao tinh thần kháng chiên hết mình, sự lãnh đạo tài tình cùng hàng loạt những con người trí tuệ sáng suốt đã hành trang trên chiến trường, xả thân vì tổ quốc. Còn về phần nghệ thuật lại được tác giả sử dụng rất đơn giản như câu từ đơn giản, lời văn uyển chuyển, linh hoạt, hình tượng nghệ thuật rất sinh động, ngôn từ thì kính trọng, lắng đọng mà giàu suy tư.

Soạn Bài: Phú Sông Bạch Đằng – Ngữ Văn 10 Tập 2 / 2023

I. Tác giả, tác phẩm

1. Tác giả: Trương Hán Siêu (các em tham khảo phần giới thiệu tác giả trong SGK Ngữ Văn 10 Tập 2).

2. Tác phẩm

* Thể loại: Văn bản Phú sông Bạch Đằng thuộc thể loại phú.

* Bố cục: bài thơ được chia làm 4 phần:

Phần 4: còn lại: Khẳng định vai trò và đức độ con người.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1:

Bố cục của bài thơ như trên.

Câu 2:

Mở đầu bài phú, nổi bật lên là hình tượng nhân vật “khách”.

* Qua việc nhắc đến những địa danh lịch sử của Trung Quốc và miêu tả những địa danh lịch sử của đất Việt, “khách” là một người có chí lớn, đã “đi qua” những địa danh lấy trong điển cố Trung Quốc (Nguyên, Tương, Vũ Huyệt, Cửu Giang, Ngũ Hồ,…) thể hiện tráng chí bốn phương, tầm hiểu biết phong phú, có hoài bão. Và các địa danh của đất Việt (cửa Đại Than, bến Đông Triều, sông Bạch Đằng), loại địa danh này mang tính cụ thể, đương đại, thể hiện tình yêu đất nước, tâm hồn ưu ái đối với cảnh trí non sông.

Câu 3:

* Cảm xúc của “khách” trước khung cảnh thiên nhiên của sông Bạch Đằng: vừa vui vừa buồn, vừa tự hào lại vừa nuối tiếc.

“Khách” vui và tự hào bởi cảnh non sông đất nước hùng vĩ và thơ mộng (nước trời: một sắc, phong cảnh: ba thu), ông cảm thấy tự hào trước dòng sông từng ghi dấu bao chiến công hiển hách của dân tộc.

“Khách” vừa buồn và nuối tiếc là bởi những dấu tích oanh liệt nay đã trở nên trơ trọi và hoang vu. Dòng thời gian như đang vùi lấp dần bao giá trị vào quá khứ.

* Đoạn thơ chủ yếu được ngắt bằng nhịp chẵn, tạo nên giọng điệu nhịp nhàng, sâu lắng, gợi lên nhiều nỗi niềm suy tư.

Câu 4:

* Vai trò của hình tượng các bô lão trong bài phú: họ là những người dân địa phương, là phân thân của tác giả, là hình ảnh tập thể xuất hiện như một sự hô ứng, tạo nên một không khí đối đáp tự nhiên, kể cho nhân vật “khách” nghe về những chiến tích lịch sử trên sông Bạch Đằng.

* Chiến tích trên sông Bạch Đằng đã được gợi lên qua lời kể của các bô lão:

Giọng kể đầy nhiệt huyết, tự hào và lời lẽ cô đọng, là cảm hứng của người trong cuộc.

Lời kể: ngắn gọn, súc tích nhưng vẫn khái quát được một cách đầy đủ và sinh động không khí của trận đánh, của chiến trường.

Các chiến tích được tái hiện bằng cảm hứng lịch sử với âm điệu hào hùng Thuyền bè muôn đội, tinh kỳ,… đó là sức mạnh, khí thế dũng mãnh như hổ báo của các chiến sĩ đời Trần, trận đánh mang tầm vóc kì vĩ. Và cuối cùng, ý chí yêu nước cùng sức mạnh chính nghĩa của quân ta đã mang về những chiến thắng vang dội.

Câu 5:

Lời ca của các vị bô lão và lời ca nối tiếp của “khách” nhằm khẳng định:

Chân lí: “Những người bất nghĩa tiêu vong – Nghìn thu chỉ có anh hùng lưu danh”

Ca ngợi hai vị vua anh minh đời Trần

Bày tỏ khát vọng hòa bình muôn thuở trên đất nước

Ca ngợi đường lối giữ nước “đất hiểm”, “đức cao” của vương triều Trần.

Câu 6:

* Giá trị nội dung: bài phú thể hiện lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc trước những chiến công hiển hách trên sông Bạch Đằng. Qua đó, góp phần ca ngợi truyền thống anh hùng bất khuất của dân tộc, thể hiện tư tưởng nhân văn cao đẹp qua việc đề cao yếu tố con người trong lịch sử.

* Giá trị nghệ thuật:

Kết cấu đơn giản, hấp dẫn, bố cục chặt chẽ

Lời văn linh hoạt

Ngôn từ: trang trọng, tráng lệ, lắng đọng và đầy suy tư

Hình tượng nghệ thuật được sử dụng một cách sinh động, vừa gợi hình vừa giàu tính triết lí.

3.3

/

5

(

3

bình chọn

)

Thuyết Minh Về Phú Sông Bạch Đằng ( Bài 2) / 2023

Trương Hán Siêu không chỉ là một bậc danh sĩ đời Trần mà còn người tài cao, học rộng.Hiện ông còn để lại 4 bài thơ và 3 bài văn, nổi tiếng nhất là “Bạch Đằng giang phú”-1 tác phầm mang đỉnh cao nghệ thuật của thể phú trong văn học trung đại VN.

Mở đầu bài phú,tg bày tỏ ước muốn được đi đây, đi đó để thưởng ngoạn và ngắm vẻ đẹp của quê hương, đất nước: “Khách có kẻ Giương buồm giong gió chơi vơi, Lướt bể chơi trăng mải miết.”

Tg đã liệt kê 1 loạt những địa danh nổi tiếng,những nơi có vẻ đẹp được nhiều người biết đến ở Trung Quốc như:Vũ Huyệt,Cửu Giang,Ngũ Hồ, Tam Ngô,Bách Việt… Đây là cách nói ước lệ tượng trưng tác giả bày tỏ niềm khao khát mãnh liệt được đi du ngoạn nhiều nơi để ngắm cảnh, để cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước ta.

Ở phần tiếp theo,ta lại thấy cảnh sông Bạch Đằng qua lời miêu tả của nhân vật khách một bức tranh sinh động,giản dị:

“Bát ngát sóng kình muôn dặm, Thướt tha đuôi trĩ một màu Nước trời một sắc Phong cảnh ba thu.”

Thông qua 1 loạt những từ láy gợi hình,kết hợp với việc nhắc đến những địa danh gắn liền với sông Bạch Đằng.Tg đã gợi cho người đọc vẻ đẹp hùng vĩ,bát ngát mênh mông của sông Bạch Đằng. Đồng thời tg cũng bày tỏ được cảm xúc của mình khi đứng trước 1 nhân chứng ls khi nhớ về quá khứ oanh liệt.

“Thương nỗi anh hùng đâu vắng tá Tiếc thay dấu vết luống còn lưu”

Hơn thế nữa,ta còn thấy được hào khí của quân ta trong trận chiến Bạch Đằng thông qua lời kể của các bô lão thật hào hùng và lớn mạnh qua phần bình:

“Thuyền bè muôn đội,tinh kỳ phấp phới, Hùng hổ sáu quân,giáo gươm sáng chói.” … “Khác nào như khi xưa: Trận Xích Bích quân Tào Tháo tan tác tro bay, Trận Hợp Phì giặc Bồ Kiên hoàn toàn chết trụi.”

Qua đó,ta thấy được những chiến công vĩ đại ấy được kể bằng giọng văn gấp gáp,khẩn trương, tái hiện được khí thế hào hùng,mang âm hưởng của bản anh hùng ca tràn đầy niềm tự hào. Lời kể của các bô lão đã nhấn mạnh được chiến thắng vẻ vang của quân dân ta và sự thất bại thảm hại của kẻ thù. Từ đó,tg còn bàn về nguyên nhân của cuộc thắng lợi:

“Quả là:Trời đất cho nơi hiểm trở, Cũng nhờ: Nhân tài giữ cuộc điện an.”

Theo các bô lão,thì nhân dân ta chiến thắng không chỉ nhờ địa thế hiểm trở mà còn có nhiều người tài.1 trong những nhân tài kiệt xuất thời bấy giờ là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn. Cuối cùng,tg kết thúc bài phú bằng 2 lời ca. Đầu tiên là lời của các bô lão :

“Sông Đằng 1 dải dài ghê, Luồng to sóng lớn dồn về biển Đông. Những người bất nghĩa tiêu vong, Nghìn thu chỉ có anh hùng lưu danh.”

Những lời ca của bô lão cũng khẳng định được 1 triết lý vững chắc:người bất nghĩa sẽ bị diệt vong,còn anh hùng thì sẽ được lưu danh muôn thuở

Không những thế, đến đây,khách cũng nối tiếp mà ca ngợi rằng:

Tg đã ca ngợi sự anh minh của vua Trần-là người có đức cao,luôn đặt quyền lợi của quốc gia lên trên quyền lợi của cá nhân.Như vậy,ta có thể thấy được nguyên nhân thắng lợi của quân ta phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố,trong đó vẫn không thể thiếu được những nhân tài và người lãnh đạo có đức cao luôn biết lo cho dân,cho nước…

Qua những hoài niệm về quá khứ, “Bạch Đằng giang phú” đã thể hiện lòng yêu nước,niềm tự hào dân tộc trước chiến công trên sông Bạch Đằng, đồng thời ca ngợi truyền thống anh hùng bất khuất,truyền thống đạo lý nhân nghĩa ngàn đời của dân tộc Việt Nam.Tác phẩm cũng chứa đựng tư tưởng nhân văn cao đẹp qua việc đề cao vai trò,vị trí của con người trong lịch sử.

Nhìn trở lại toàn bộ bài phú,ta thấy “Bạch Đằng giang phú”là đỉnh cao nghệ thuật của thể phú trong văn học trung đại Việt Nam.Tác giả đã kể,miêu tả về cảnh sông Bạch Đằng,thiên nhiên 1 cách sinh động,chân thật,có tính trữ tình cao,xen lẫn với lời kể là những cảm xúc,những hoài niệm về quá khứ oanh liệt. Bài phú mang đậm chất sử thi hoành tráng sử dụng nhiều điển tích, điển cố chọn lọc,giàu sức gợi,những câu văn ngắn dài,phần cuối xen vào những câu thơ làm nên âm điệu hào hùng và rất trữ tình cho tác phẩm.Với nghệ thuật sắp xếp ngôn từ gây âm hưởng đa dạng, vừa khoan thai thoắt đã trở nên gấp gáp, rồi lại trở lại khoan thai, và cả bằng sự sinh động của nhịp điệu… mấy trăm năm qua bài phú đã chiếm lĩnh trọn vẹn tâm hồn người đọc.

Đây là tác phẩm không chỉ nổi tiếng thời Trần mà còn là 1 trong những bài phú viết bằng chữ Hán hay vào bậc nhất nước ta thời trung đại.Bài phú chứa chan lòng tự hào dt,vừa đọng 1 nỗi đau hoài cổ và có tư tưởng triết lý sâu sắc. Sau khi đọc xong tác phẩm,ta có thể khẳng định rằng “Phú sông Bạch Đằng” là đình cao nghệ thuật của thể phú trong văn học trung đại VN

Thuyết minh về “đại cáo bình Ngô”

Trong dòng văn học ca ngợi truyền thống yêu nước xuyên suốt lịch sử văn học Việt Nam, Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi được đánh giá là ánh thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc, được các thế hệ người Việt luôn yêu thích, tự hào.

“Bình Ngô đại cáo” được Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết vào khoảng đầu năm 1428, khi cuộc kháng chiến chống Minh xâm lược của nghĩa quân Lam Sơn đã thắng lợi, quân Minh buộc phải kí hòa ước, rút quân về nước, nước ta bảo toàn được nền độc lập tự chủ, hòa bình. Nguyễn Trãi (1380-1442) là một anh hùng dân tộc, là người toàn tài hiếm có trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam. Ông có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Minh đồng thời cũng là nhà thơ trữ tình sâu sắc, nhà văn chính luận kiệt xuất, là cây đại thụ đầu tiên của văn học trung đại Việt Nam.

Bài cáo gồm bốn đoạn. Đoạn đầu nêu cao luận đề chính nghĩa của cuộc kháng chiến, đó là tư tưởng nhân nghĩa kết hợp với độc lập dân tộc: Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân-Quân điếu phạt trước lo trừ bạo” và Như nước Đại Việt ta từ trước-Vốn xưng nền văn hiến đã lâu”. Đoạn thứ hai của bài cáo đã vạch trần, tố cáo tội ac dã man của giặc Minh xâm lược. Đoạn văn là bản cáo trạng đanh thép, tố cáo giặc Minh ở các điểm: âm mưu cướp nước, chủ trương cai trị phản nhân đạo, hành động tàn sát tàn bạo. Đồng thời, đoạn văn cũng nêu bật nỗi thống khổ, khốn cùng của nhân dân, dân tộc ta dưới ách thống trị của kẻ thù: Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn-Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”; Dối trời, lừa dân, đủ muôn nghìn kế-Gây binh kết oán, trải hai mươi năm”. Đoạn văn ngùn ngụt Ý chí căm thù giặc và thống thiết nỗi thương dân lầm than.

Đoạn văn thứ ba là đoạn dài nhất của bài cáo, có Ý nghĩa như bản anh hùng ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Đoạn văn đã tổng kết lại quá trình khởi nghĩa. Ban đầu cuộc khởi nghĩa gặp nhiều khó khăn, lương thảo, quân sĩ, người tài đều thiếu, nghĩa quân ở vào thế yếu Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần-Khi Khôi Huyện quân không một đội”, Tuấn kiệt như sao buổi sớm-Nhân tài như lá mùa thu”, lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều”…Nhưng nghĩa quân có người lãnh tụ Lê Lợi sáng suốt, bền chí, yêu nước Ngẫm thù lớn há đội trời chung-Căm giặc nước thề không cùng sống”, biết đoàn kết lòng dân Sĩ tốt một lòng phụ tử-Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”, dùng chiến thuật phù hợp nên nghĩa quân Lam Sơn ngày một trưởng thành Sĩ khí đã hăng, quân thanh càng mạnh”và ngày càng chiến thắng giòn giã, vang dội Đánh một trận sạch không kình ngạc-Đánh hai trận tan tác chim muông”, giặc Minh thì liên tiếp thất bại, thất bại sau lại càng thảm hại hơn thất bại trước, mỗi tên tướng giặc bại trận lại có vết nhục nhã riêng: kẻ treo cổ tự vẫn, kẻ quỳ gối dâng tờ tạ tội, kẻ bị bêu đầu…

Đoạn văn thứ ba của bài cáo cũng ca ngợi lòng nhân đạo, chuộng hòa bình của nhân dân, dân tộc ta, tha sống cho quân giặc đã đầu hàng, lại cấp cho chúng phương tiện, lương thảo về nước. Đoạn cuối của bài cáo đã tuyên bố trịnh trọng về việc kết thúc chiến tranh, khẳng định nền độc lập, hòa bình vững bền của đất nước, thể hiện niềm tin vào tương lai tươi sáng của dân tộc.

Bài cáo có sự kết hợp hài hòa, hiệu quả giữa yếu tố chính luận sắc bén với yếu tố văn chương truyền cảm, kết hợp giữa lí luận chặt chẽ và hình tượng nghệ thuật sinh động. Cảm hứng nổi bật xuyên suốt tác phẩm là cảm hứng anh hùng ca hào hùng sôi nổi, mãnh liệt. Giọng điệu của bài cáo rất đa dạng, khi tự hào về truyền thống văn hóa, anh hùng lâu đời của dân tộc, khi thì căm phẫn sục sôi trước tội ác của kẻ thù, khi thống thiết xót thương trước nỗi đau lầm than của nhân dân, khi lo lắng trước những khó khăn của cuộc kháng chiến, khi hào hùng ngợi ca chiến thắng, khi trịnh trọng tuyên bố độc lập của dân tộc, đất nước.

Đại cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi là bản anh hùng ca ca ngợi chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta thế kỉ XV. Tác phẩm vừa có giá trị lịch sử, vừa có giá trị văn học, không chỉ lưu giữ những sự kiện lịch sử mà còn lưu truyền lòng yêu nước tự hào dân tộc đến các thế hệ người Việt Nam. Mỗi người dân Việt Nam ngày nay đều hào sảng trước những câu văn hùng hồn:

Như nước Đại Việt ta từ trước, Vốn xưng nền văn hiến đã lâu Núi sông bờ cõi đã chia, Phong tục Bắc Nam cũng khác. Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập, Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương. Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau, Song hào kiệt đời nào cũng có…”

Thuyết minh về “đại cáo bình Ngô” (bài 2)

Có thể nói, Nguyễn Trãi là một bậc anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới. Đồng thời, Nguyễn Trãi còn là nhà văn trữ tình sâu sắc, nhà văn chính luận lỗi lạc. Và, nhắc đến văn chính luận Nguyễn Trãi, ta không thể không nhắc đến bài Đại cáo bình Ngô mang những nét rất đặc trưng, cơ bản của thể cáo.

Như chúng ta đã biết: năm 1427 đánh dấu sự kiện trọng đại quân ta đại thắng chống lại giặc Minh xâm lược. Thừa lệnh Lê Lợi, Nguyễn Trãi đã sáng tác ra Đại cáo bình Ngô”- được coi là bản tuyên ngôn độc lập, một áng thiên cổ hùng văn” của dân tộc ta. Bình Ngô đại cáo” đã nói lên phần nào nỗi lòng của Nguyễn Trãi cũng như của cả dân tộc Việt Nam ta: căm thù, phẫn uất trước kẻ thù xâm lược đồng thời thể hiện niềm tự hào về chiến công to lớn của thời đại. Đại cáo bình Ngô” được viết theo thể cáo, gồm bốn phần với những ý nghĩa sâu sắc khác nhau.

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Tác giả khẳng định nghĩa quân Lam Sơn chiến đấu chống giặc Minh là để cuộc sống yên bình, là diệt trừ những thế lực tham tàn, bạo ngược, đó chính là việc làm danh nghĩa. Sau đó, Nguyễn Trãi còn khẳng định nước ta là một nước độc lập có chủ quyền, có lãnh thổ, phong tục, triều đại riêng…. Ở đây, giọng thơ nghe sao tự hào quá đỗi. Phải chăng, đây chính là những dòng thơ viết từ chính tiếng lòng hạnh phúc của Nguyễn Trãi, từ chính tấm lòng yêu quê hương, đất nước cao đẹp:

Như nước Đại Việt ta từ trước

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu”

Bằng những lí lẽ xác đáng, lập luận chặt chẽ, Nguyễn Trãi đã khẳng định nghĩa quân Lam Sơn chống lại giặc Minh là việc làm nhân nghĩa, hợp với lòng dân, hợp với quy luật là chính nghĩa. Và lẽ dĩ nhiên, những việc làm cao quý đó chỉ có thể xuất phát từ một lòng yêu nước, thương dân cao cả.

Vạch rõ, tố cáo những tội ác của giặc Minh chính là nội dung chính của đoạn

tiếp theo. Ở đây, Nguyễn Trãi đã liệt kê ra một loạt tội ác của giặc Minh. Chúng không chỉ có âm mưu xâm lược nước ta mà còn thực hiện nhiều chính sách thuế má, phuaphen nặng nề, vơ vét sản vật quý hiếm, diệt xản xuất, sự sống, tàn sát dã man dân ta, làm cho dân ta lâm vào cảnh” khốn cùng”.

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”

Cuối cùng, sau khi liệt kê một loạt tội ác của giặc Minh, tác giả đã bộc lộ thái độ căm thù, phẫn uất đồng thời kết tội chúng:

Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi

Lẽ nào trời đất dung tha

Ai bảo thần nhân chịu được ?

Tác giả đã có cách lập luận chặt chẽ, lời văn đanh thép, sử dụng những hình ảnh rất thực và có sức khái quát cao, giọng văn linh hoạt để kết tội giặc Minh. Có thể nói, phần thứ hai là một bảng cáo trạng đanh thép, tố cáo tội ác của giặc Minh là thế lực bạo tàn cần phải diệt trừ.

Đoạn tiếp theo kể về quá trình nghĩa quân Lam Sơn chiến đấu chống lại giặc Minh bạo tàn. Tả về những ngày đầu kháng chiến đầy gian khổ, tác giả đã lấy đó làm nền để lột tả hết những chiến thắng oanh liệt của nhân dân ta:

Vừa khi cờ nghĩa dấy lên,

Chính lúc quân thù đương mạnh.

Lại ngặt vì :

Tuấn kiệt như sao buổi sớm,

Nhân tài như lá mùa thu.

Trong lúc thế giặc mạnh thì quân ta binh lực yếu kém, có khi lương thực cạn kiệt, có khi quân ta hiếm hoi nhân tài. Thế nhưng, nhờ tài lãnh đạo của Lê Lợi, nghĩa quân Lam Sơn đã đoàn kết một lòng, vượt qua khó khăn tạo nên sức mạnh to lớn chiến thắng kẻ địch. Đó là do người lãnh đạo có quyết tâm cao độ, có những chiến lược, chiến thuật phù hợp để nâng cao sức mạnh của tình đoàn kết của nhân dân, chú trọng mưu cơ hơn binh lực. Có thể nói, hình tượng của Lê Lợi chính là hình tượng người anh hùng áo vải sinh động và toàn diện.

Với giọng điệu hào hùng, tác giả đã kể về ba trận đánh: Trận Bồ Đằng-tro bay ; Trận Ninh Kiều-tết động ; Trận Chi Lăng-Mã An đến Xương Giang. Trong một loạt những cặp câu biền ngẫu, lối viết thậm xưng, nhạc điệu dồn dập mạnh mẽ mang đậm chất anh hùng ca, tác giả đã nhấn mạnh được sự thất bại thảm hại của giặc Minh và khí thế hào hùng của quân ta.

Đoạn cuối, tác giả đã tuyên bố chiến thắng, khẳng định sự nghiệp chiến đấu chính nghĩa đã thắng lợi hoàn toàn:

Xã tắc từ đây vững bền

Giang sơn từ đây đổi mới

Bằng giọng văn nhẹ nhàng khoan thai, tác giả đã tuyên bố nền hòa bình của dân tộc ta đã được lặp lại. Đồng thời, tác giả cũng rút ra bài học lịch sử và thể hiện niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước.

Với nghệ thuật chính luận tài tình, cảm hứng trữ tình sâu sắc, Đại cáo bình Ngô đã có sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố chính luận và yếu tố văn chương, được xem là áng thiên cổ hùng văn” của dân tộc ta. Ca ngợi sức mạnh của truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, tinh thần tự lập tự cường nêu bật sức mạnh của nhân dân ta, mở ra kỷ nguyên mới-kỉ nguyên hòa bình, độc lập tự do cho lịch sử dân tộc chính là những ý nghĩa sâu sắc mà Bình Ngô đại cáo” mang lại.

Đại cáo bình Ngô” tiêu biểu cho thể loại cáo, tiêu biểu cho thể loại văn chính luận của Nguyễn Trãi. Bài cáo được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc ta, thể hiện được khát vọng tự chủ độc lập, yêu chuộng hòa bình.

Bài viết: Ôn luyện văn thuyết minh tác phẩm văn học (lớp 10)

Nguồn Zing Blog

Bạn đang đọc nội dung bài viết “Phú Sông Bạch Đằng” Và 10 Tài Liệu Phân Tích, Bài Giảng Ấn Tượng Nhất / 2023 trên website Chungemlachiensi.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!