Đề Xuất 2/2023 # Giáo Án Lớp 7 Môn Ngữ Văn # Top 5 Like | Chungemlachiensi.com

Đề Xuất 2/2023 # Giáo Án Lớp 7 Môn Ngữ Văn # Top 5 Like

Cập nhật nội dung chi tiết về Giáo Án Lớp 7 Môn Ngữ Văn mới nhất trên website Chungemlachiensi.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Ngày soạn : 25/9/2011 Ngày dạy : 27/9/2011 Tiết 21 : VĂN BẢN: BÁNH TRÔI NƯỚC – Hồ Xuân Hương- I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS 1. Kiến thức: – Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương. – Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ ” Bánh trôi nước” – Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng trong bài thơ. 2. Kĩ năng: – Nhận biết thể loại của văn bản. – Đọc, hiểu, phân tích văn bản thơ Nôm Đường luật. II. CHUẨN BỊ: a.GV: SGK – giáo án b.HS: SGK – VS III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP: 1. Ổn định tổ chức: 1’ 2. Kiểm tra bài cũ: 2’ Đọc thuộc lòng bài thơ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”? Nêu ý nghĩa và nghệ thuật đặc sắc? Giảng bài mới: * Ho¹t ®éng 1: giíi thiƯu bµi míi: Mơc tiªu: T¹o t©m thÕ, ®Þnh h­íng chĩ ý cho hs P.Pph¸p: thuyÕt tr×nh Th. gian: 2 phĩt Giới thiệu bài: Xhpk k coi trọng người phụ nữ, chà đạp lên quyền sống của họ. Để trân trọng vẻ đẹp, p/chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ VN ngày xưa và vừa cảm thương sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ, Bà chúa thơ Nôm đã thể hiện rõ trong bài thơ “Bánh trôi nước “ *Hoạt động 2: HD đọc – tìm hiểu chung Mơc tiªu: Hiểu sơ giản về tác giả, tác phẩm P.Pph¸p: Vấn đáp gợi tìm, thuyết trình,đọc diễn cảm Th. gian: 7p Hoạt động của GV Hoạt động của ø HS Nội dung Cho biết đôi nét về TG – TP? Hướng dẫn HS đọc: vừa dịu, vừa mạnh vừa ngậm ngùi vừa dứt khoát lại thoáng ngầm kiêu hãnh, tự hào. GV đọc, gọi HS đọc Thế nào là bánh trôi nước? Bài thơ bánh trôi nước thụôc thể thơ gì? Cấu trúc cụ thể ra sao? -HXH là một nhà thơ châm biếm, đả kích tiêu biểu. nổi tiếng, -« Bánh trôi nước » là một trong những bài thơ tiêu biểu cho tư tưởng nghệ thuật của Bà. HS đọc Chú thích (*) SGK/95 – Thất ngôn tứ tuyệt. – Cả bài 4 câu; mỗi câu 7 tiếng ;hiệp vần cuối câu 1,2,4 :tròn, non, son I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả, tác phẩm: -Trong nền vh t/đại VN, thơ viết bằng chữ Nôm ngày càng được s/tác nhiều và có g/trị. -Với những sáng tạo độc đáo, Hồ Xuân Hương được coi là Bà Chúa Thơ Nôm. « Bánh trôi nước » là một trong những bài thơ tiêu biểu 2. Đọc và tìm hiểu chú thích. 4. Thể thơ: – Thất ngôn tứ tuyệt. Hoạt động 3: Đọc- hiểu VB Mục tiêu: Hiểu nội dung, nghệ thuật đặc sắc của văn bản Phương pháp: Vấn đáp gợi tìm, kĩ thuật động não, thuyết trình, giảng giải.gợi mở, nêu vấn đề. Th. gian: 24 P Bµi th¬ cã mÊy tÇng nghÜa? ChØ ra nÐt nghÜa thø nhÊt qua c¸c tõ ng÷: tr¾ng, trßn, ch×m nỉi, r¾n n¸t, lßng son…? Cã ý kiÕn cho r»ng t¸c gi¶ ®· t¶ rÊt ®ĩng, rÊt chÝnh x¸c h×nh ¶nh b¸nh tr«i vµ qu¸ tr×nh lµm b¸nh. V× sao cã thĨ k® nh­ vËy? C©u ®Çu nãi vỊ h×nh thøc cđa ng­êi phơ n÷. CỈp tõ võa… võa ®­ỵc sư dơng cã t¸c dơng g×? Tr¾ng, trßn võa lµ vỴ ®Đp h×nh thøc võa lµ phÈm chÊt cao quÝ. Theo em ®ã lµ phÈm chÊt g×? CỈp tõ “MỈc dÇu… mµ” nh»m diƠn ®¹t ý nghÜa g×? Giĩp ta hiĨu thªm ®iỊu g× vỊ phÈm chÊt cđa ng­êi phơ n÷? Th©n phËn cđa ng­êi phơ n÷ ®­ỵc thĨ hiƯn qua nh÷ng tõ ng÷ nµo? Em hiĨu nh­ thÕ nµo vỊ sè phËn cđa hä ? VËy trong hai nghÜa, nghÜa nµo quyÕt ®Þnh gi¸ trÞ cđa bµi th¬? V× sao? Th¸i ®é cđa t/gi¶ ®/víi th©n phËn ng­êi phơ n÷ ntn? -Bµi th¬ cã hai tÇng nghÜa: +TÇng nghÜa thø nhÊt miªu t¶ b¸nh tr«i n­íc khi ®ang ®­ỵc luéc chÝn. +NghÜa thø hai thuéc vỊ néi dung ph¶n ¸nh vỴ ®Đp phÈm chÊt vµ th©n phËn cđa ng­êi phơ n÷ trong x· héi cị. – H×nh ¶nh b¸nh tr«i n­íc (nghÜa ®en, nghÜa trùc tiÕp). -T¶ ®ĩng vµ chÝnh x¸c h×nh ¶nh b¸nh tr«i vỊ: + Mµu s¾c: tr¾ng + H×nh d¸ng: trßn + C¸ch lµm b¸nh: r¾n ,n¸t + Qu¸ tr×nh luéc: ch×m, nỉi + Nh©n b¸nh: lßng son -CỈp tõ Êy cho thÊy sù hµi lßng cđa ng­êi phơ n÷ khi nãi vỊ h×nh thøc cđa m×nh – H×nh thøc: xinh ®Đp. -VỴ ®Đp, phÈm chÊt (nghÜa hµm Èn): (trong tr¾ng, nh©n hËu, nghÜa t×nh). -Kh¼ng ®Þnh sù døt kho¸t, kiªn tr× cè g¾ng ®Õn cïng ®Ĩ gi÷ tÊm lßng son ® th¸ch thøc x· héi phong kiÕn. * Th©n phËn: – Thµnh ng÷ B¶y nỉi ba ch×m ® Sù ch×m nỉi bÊp bªnh gi÷a cuéc ®êi. – NghÜa hµm Èn lµm nªn gi¸ trÞ cđa bµi th¬ v× nã thĨ hiƯn th¸i ®é tr©n träng víi vỴ ®Đp, phÈm chÊt cđa ng­êi phơ n÷ ®ång thêi c¶m th­¬ng cho th©n phËn ch×m nỉi, bÊp bªnh, bÞ lƯ thuéc vµo x· héi cđa ng­êi phơ n÷ x­a. II. Đọc –hiểu văn bản: Bµi th¬ cã nhiỊu tÇng nghÜa : -ý nghÜa t¶ thùc : h/¶nh b¸nh tr«i n­íc tr¾ng, trßn, ch×m, nỉi -Ngơ ý s©u s¾c: +Tr©n träng, ngỵi ca vỴ ®Đp duyªn d¸ng, p/chÊt trong s¸ng, nghÜa t×nh s¾t son cđa ng­êi p/n÷ . +Tr©n träng c¶m th­¬ng, xãt xa cho th©n phËn ch×m nỉi cđa ng­êi phơ n÷. Hoạt động 4, Tổng kết. Mục tiêu: Khái quát đặc sắc nội dung và nghệ thuật PP: Thuyết trình, vấn đáp Thời gian: 4p H·y chØ ra nh÷ng nÐt nghƯ thuËt ®Ỉc s¾c cđa bµi th¬ ? Qua bµi th¬ gỵi lªn trong em t/c¶m suy nghÜ g× vỊ th©n phËn ng­êi phơ n÷ trong x· héi x­a? N÷ sÜ hä Hå muèn gưi g¾m ®iỊu g×? – HS đọc III. Tổng kết : 1. Nghệ thuật : – Vận dụng điêu luyện những quy tắc của thơ ĐL. – Sử dụng ngôn ngữ thơ bình dị, gần gũi với lời ăn tiếng nói hằng ngày , với thành ngữ, mô típ dân gian. – Sáng tạo trong việc x/d h/ảnh nhiều tầng ý nghĩa. 2. Ý nghĩa : Bánh trôi nước là1 bài thơ thể hiện cảm hứng nhân đạo trong vh viết VN dưới thời pk, ngợi ca vẻ đẹp, p/chất của người phụ nữ, đồng thời thể hiện lòng cảm thương sâu sắc đối với thân phận nổi chìm của họ. HĐ5. Hướng dẫn HS tự học: *)Bài vừa học :- Học thuộc lòng bài thơ. – Phân tích hiệu quả n/thuật của các biểu hiện Việt hóa trong bài thơ ( dùng từ, thành ngữ, mô típ). *)Bài sắp học : Soạn bài BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG TRÔNG RA – Học thuộc lòng – đọc diễn cảm văn bản dịch thơ. -Soạn bài theo câu hỏi sgk để thấy đc bức tranh làng quê thôn dã và tâm hồn cao đẹp của 1 vị vua tài đức. Ngày soạn : 25/9/2011 Ngày dạy : 28/9/2011 Văn bản : BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG TRÔNG RA (Thiên Trường vãn vọng) – Trần Nhân Tông- I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức : – Bức tranh làng quê thôn dã trong một sáng tác của Trần Nhân Tông – người sau này trở thành vị tổ thứ nhất của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. – Tâm hồn cao đẹp của một vị vua tài đức. – Đặc điểm của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật qua một sáng tác của Trần Nhân Tông. 2. Kĩ năng : Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật đã học vào đọc – hiểu một văn bản cụ thể: + Nhận biết được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ. + Thấy được sự tinh tế trong lựa chọn ngôn ngữ của tác giả để gợi tả bức tranh đậm đà tình quê hương. II. CHUẨN BỊ: chúng tôi SGK – giáo án – bảng phụ. chúng tôi SGK – VS III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP: 1. Ổn định tổ chức: 1’. 2. Kiểm tra bài cũ:2’ Đọc thuộc lòng bài thơ “CÔN SƠN CA”? Trình bày ý nghĩa và nghệ thuật đặc sắc ? 3. Bài mới: * Ho¹t ®éng 1: giíi thiƯu bµi míi: Mơc tiªu: T¹o t©m thÕ, ®Þnh h­íng chĩ ý cho hs P.Pph¸p: thuyÕt tr×nh Th. gian: 2 phĩt Giới thiệu bài: Tiết học này chúng ta sẽ học tác phẩm thơ của của vị vua yêu nước, có công lớn trong công cuộc chống ngoại xâm, đồng thời cũng là nhà văn hóa , nhà thơ tiêu biểu đời Trần *Hoạt động 2: HD đọc – tìm hiểu chung Mơc tiªu: Hiểu sơ giản về tác giả, tác phẩm P.Pph¸p: Vấn đáp gợi tìm, thuyết trình,đọc diễn cảm Th. gian: 7p Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học Trình bày hiểu biết về tác giả ? Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm? Hướng dẫn đọc: chậm rãi, ung dung, thanh thản, ngắt nhịp 4/3; 2/2/3. Bài thơ được viết theo thể thơ gì? . – HS trả lời – HS trả lời. HS đọc Lưu ý một số từ ngữ khó SGK I.Tìm hiểu chung. 1. Tác giả, tác phẩm: – Trần Nhân Tông ( 1258 – 1308) : một vị vua yêu nước , anh hùng, nổi tiếng khoan hòa, nhân ái, có công lao to lớn trong cuộc kháng chiến chống giặc Mông – Nguyên xâm lược; vị tổ thứ nhất của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử, một nhà thơ tiêu biểu của thời Trần. – Bài thơ có thể được viết vào dịp nhà thơ về thăm quê cũ ở phủ Thiên Trường 2. Đọc và tìm hiểu chú thích: 3. Thể thơ: – Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt. Hoạt động 3: Đọc- hiểu VB Mục tiêu: Hiểu nội dung, nghệ thuật đặc sắc của văn bản Phương pháp: Vấn đáp gợi tìm, kĩ thuật động não, thuyết trình, giảng giải.gợi mở, nêu vấn đề. Th. gian: 24 P Hai câu đầu tác giả quan sát cảnh Thiên Trường trong hoàn cảnh nào? Cảnh tượng chung ở phủ Thiên Trường lúc đó ra sao? ( không gian; thời gian). Âm thanh tg cảm nhận được là những âm thanh gì? Màu sắc, sự vật? Không khí ntn? Theo em, b/tranh thôn dã này được tạo bởi : cảnh thực nơi thôn dã? Sự cảm nhận tinh tế của tg? Vì sao? Tình cảm của tác giả đối với cảnh thiên nhiên như thế nào? -Thời điểm : lúc về chiều, sắp tối. -vào lúc giao thời giữa ban ngày và ban đêm ở chốn thôn quê. – Xóm trước , thôn sau đã bắt đầu chìm vào sương khói. – Aùnh sáng mờ mờ như khói phủ. sắc chiều man mác, chập chờn nửa như có nửa như không -Cảnh vật bị màn sương, làn khói bao phủ nên lúc mờ lúc tỏ, -vào dịp thu đông, có bóng chiều., sắc chiều man mác , chập chờn nửa như có nửa như không. – Tiếng sáo mục đồng. – Cánh cò trắng, Trâu theo mục đồng về. -Một phần do cảnh thực. Phần nhiều do cảm nhận riêng của tác giả. Ở đây tác giả tả ấn tượng về cảnh hơn là ghi chép lại cảnh. Một lí do khác : tác giả có tình với cảnh. Khi có cảm xúc, con người mới cảm hết được vẻ đẹp của cảnh mà bình thường khó thấy được. II. Đọc, hiểu văn bản. 1. Bức tranh cảnh vật làng quê thôn dã: – không gian; thời gian … µo? vµ biƯn ph¸p nghƯ thuËt g×? 5 H·y ph©n tÝch sù thµnh c«ng cđa viƯc sư dơng §T “treo” (qu¶i) vµ nghƯ thuËt so s¸nh? em h×nh dung th¸c níc ë tr¹ng th¸i nµo? Cã 2 ý kiÕn tr¸i ngỵc: mét cho r»ng sù miªu t¶ v« lÝ, 2 cho r»ng tinh tÕ. V× sao? 5H·y chøng minh r»ng qua c©u th¬ thø ba, ta kh«ng chØ thÊy h×nh ¶nh cđa dßng th¸c mµ cßn h×nh dung ®ỵc ®Ỉc ®iĨm cđa d·y nĩi L vµ ®Ønh H¬ng L«? Gỵi: §äc c©u th¬ nµy ch÷ nµo diƠn t¶ søc m·nh liƯt cđa th¸c nĩi L? Qua tõ ng÷ nµy cßn h×nh dung dßng th¸c ch¶y nh thÕ nµo? 5 Tõ søc m¹nh cđa dßng th¸c cã thĨ h×nh dung nh thÕ nµo vỊ sên nĩi vµ thÕ nĩi? (nĩi thÊp, sên thoai tho¶i th× th¸c cã thĨ phi lu ®ỵc k?) 5 C©u th¬ nµy cßn sư dơng nghƯ thuËt nµo? 5C©u th¬ nµo cã h×nh ¶nh nµo t¹o ®ỵc bÊt ngê lín nhÊt? 5Tõ “ngì lµ” (nghi thÞ) ®ỵc ®Ỉt ë ®Çu c©u th¬ nµy cã ý nghÜa g×? 5C¸ch dïng tõ l¹c, r¬i ë ®©y cã g× ®Ỉc s¾c? 5VËy theo em h×nh ¶nh trong c©u th¬ cã tù nhiªn vµ hỵp lÝ vµ ch©n thùc kh«ng? V× sao? 5C©u 3 vµ c©u 4 cã sư dơng c¸ch Nãi khoa tr¬ng tai sao vÉn t¹o nªn ®ỵc mét h×nh ¶nh ch©n thùc? 5 Sau khi ph©n tÝch em nhËn thÊy bµi th¬ ®ỵc viÕt theo ph¬ng thøc nµo?Miªu t¶ hay biĨu c¶m? V× sao? 5NÕu nãi r»ng nhµ th¬ lµ ngêi cã t©m hån yªu thiªn nhiªn, tÝnh c¸ch hµo phãng, m¹nh mÏ em cã ®ång ý kh«ng? V× sao? – Cảnh vật được nhìn từ xa. – Điểm nhìn đó không cho phép khắc hoạ cảnh vật 1 cách chi tiết, tỉ mỉ lại có lợi thế phát hiện được nét đẹp của toàn cảnh. – Để làm nổi bật được sắc thái hùng vĩ của thác nước núi Lư Sơn, cách chọn điểm nhìn đó là tối ưu. – DÞch nghÜa: MỈt trêi chiÕu nĩi H¬ng L« sinh lµn khãi tÝa. – DÞch th¬: N¾ng räi H¬ng L« khãi tÝa bay. – C©u dÞch nghÜa: Cã quan hƯ nh©n qu¶, chđ thĨ xuyªn suèt lµ mỈt trêi. PhÇn dÞch th¬: Mèi quan hƯ nh©n qu¶ bÞ xãa bá, mÊt nghÜa cđa tõ “sinh”. + Sinh (§T) ® ¸nh mỈt trêi nh mét chđ thĨ t¸c ®éng lµm cho v¹n vËt nh bõng lªn søc sèng míi. + Khãi tÝa: Lµn h¬i quyƯn vµo trong ¸nh s¸ng mỈt trêi trë thµnh mµu tÝm ® rùc rì, lung linh – §©y lµ mét ph«ng nỊn ®Ỉc biƯt, ngän nĩi H¬ng L« hiƯn lªn víi ®iĨm nỉi bËt nhÊt – rùc rì nhÊt, t¹o nỊn cho tõng vỴ ®Đp cđa th¸c níc ®ỵc miªu t¶ trong ba c©u sau võa nh cã c¬ së hỵp lÝ võa lung linh huyỊn ¶o. – Dao khan béc bè qu¶i tiỊn xuyªn : Xa nh×n dßng th¸c treo trªn dßng s«ng phÝa tríc – béc bè: Th¸c níc trªn nĩi ch¶y xuèng nh×n xa nh mét tÊm v¶i treo däc bu«ng rđ xuèng. – Xa tr«ng dßng th¸c tríc s«ng nµy. · DÞch nghÜa: Xa nh×n dßng th¸c treo trªn dßng s«ng phÝa tríc ® mÊt ý nghÜa so s¸nh. · DÞch th¬: Xa tr«ng dßng th¸c tríc s«ng nµy. MÊt c¶ ý nghÜa so s¸nh vµ ®éng tõ “treo” (qu¶i) ® Ên tỵng do h×nh ¶nh dßng th¸c gỵi ra trë nªn mê nh¹t. – §T treo vµ nghƯ thuËt so s¸nh: Dßng th¸c nh d¶i lơa tr¾ng rđ xuèng. -Th¸c níc vèn lu«n ë trong tr¹ng th¸i ®éng nhê tõ treo vµ nghƯ thuËt so s¸nh® biÕn c¸i ®éng thµnh c¸i tÜnh. -Gỵi Ên tỵng vỊ mµu s¾c Þ Bøc tranh tr¸ng lƯ lµ Ên tỵng ban ®Çu ë nhµ th¬ vỊ th¸c níc. Th¸c níc nh d¶i lơa. * C©u 3: §Ỉc t¶ th¸c níc (søc níc). + Ch¶y nh bay + Phi th¼ng Þ Dßng th¸c ch¶y nhanh, m¹nh. Þ ThÕ nĩi cao, sên nĩi dèc ®øng. – nghƯ thuËt khoa tr¬ng – 3000 thíc * C©u 4: H×nh ¶nh so s¸nh d¶i Ng©n Hµ tuét khái m©y. – Sù ng¹c nhiªn, kh«ng ph¶i lµ sù thËt (kh«ng thĨ cïng mét lĩc nh×n thÊy mỈt trêi vµ d¶i Ng©n Hµ ®ỵc) vËy mµ vÉn cø tin lµ s«ng Ng©n r¬i tõ chÝn tÇng m©y. Tõ “l¹c” diƠn t¶ hỵp lÝ híng cđa d¶i Ng©n Hµ ®Ỉt trong gi¶ thiÕt khi bÞ “r¬i” xuèng v× d¶i Ng©n Hµ vèn n»m ngang, khi bÞ r¬i sÏ cã ph¬ng th¼ng ®øng gièng nh chiỊu cđa dßng th¸c. NÕu kh«ng cã tõ “l¹c” th× h×nh ¶nh so s¸nh dßng th¸c gièng nh s«ng Ng©n sÏ kh«ng cßn hỵp lÝ vµ bÊt ngê. + “l¹c” giµu tÝnh gỵi h×nh, gỵi c¶m Þ DiƠn t¶ chÝnh x¸c c¶m nhËn – C¶ miªu t¶ vµ biĨu c¶m® T×nh yªu thiªn nhiªn. ë ®©y t¸c gi¶ nãi vỊ mét danh th¾ng cđa quª h¬ng ®Êt níc, víi niỊm say mª, ngìng mé vµ sù tr©n träng tù hµo tríc vỴ ®Đp hïng vÜ mÜ lƯ cđa thiªn nhiªn ®Êt níc. – §ĩng. Nã thỴ hiƯn qua tÝnh chÊt mÜ lƯ, nh÷ng h×nh ¶nh míi l¹, k× vÜ cïng nh÷ng tëng tỵng ®éc ®¸o, l·ng m¹n cđa nhµ th¬ khi t¶ c¶nh th¸c nĩi L. II. Đọc, hiểu văn bản: 1.Vẻ đẹp nhìn từ xa của thác nước chảy từ đỉnh Hương Lô: * C©u 1: -Toµn c¶nh nĩi H¬ng L« díi ph¶n quang cđa ¸nh n¾ng mỈt trêi. -Nh÷ng vỴ ®Đp kh¸c nhau cđa th¸c níc. . 2.T©m hån thi nh©n – Trí tưởng tượng bay bổng trước cảnh đẹp của quê hương,đất nước – Tình yêu thiên nhiên đằm thắm. Hoạt động 4, Tổng kết. Mục tiêu: Khái quát đặc sắc nội dung và nghệ thuật PP: Thuyết trình, vấn đáp Thời gian: 3p 5Nªu l¹i nh÷ng nÐt ®Ỉc s¾c nghƯ thuËt cđa bµi th¬? 5Nªu l¹i nh÷ng nÐt ®Ỉc s¾c vỊ néi dung cđa bµi th¬? III. Tổng kết: 1.Nghệ thuật: – Kết hợp tài tình giữa cái thực và cái ảo, thể hiện cảm giác kì diệu do hình ảnh thác nước gợi lên trong tâm hồn lãng mạn của Lí Bạch. – Sử dụng biện pháp so sánh, phóng đại. – Liên tưởng, tưởng tượng sáng tạo. – Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh. 2.Ý nghĩa: Xa ngắm thác núi Lư là bài thơ khắc họa được vẻ đẹp kì vĩ, mạnh mẽ của thiên nhiên và tâm hồn phóng khoáng, bay bổng của nhà thơ Lí Bạch. HĐ5. Hướng dẫn HS tự học: 3’ *)Bài vừa học: – Học thuộc lòng bản dịch thơ của cả 2 bài -Dựa vào phần dịch nghĩa , tập so sánh để thấy được sự khác nhau giữa bản dịch thơ và nguyên tác. – Nhớ được 10 từ gốc Hán trong bài thơ. – Nhận xét về hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ. *)Bài sắp học: – Soạn bài “CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ”: Trả lời câu hỏi SGK. Biết các loại lỗi thường gặp và cách sửa Ngày soạn: 9/10/2011 Ngày dạy: 13/9/2011 Tiết 31: Tiếng Việt: CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:Giúp HS 1. Kiến thức: Một số lỗi thường gặp khi dùng quan hệ từ và cách sửa lỗi. 2. Kĩ năng: – Sử dụng quan hệ từ phù hợp với ngữ cảnh. – Phát hiện và sửa chữa được một số lỗi thông thường về quan hệ từ. II. CHUẨN BỊ: a.GV: SGK + Giáo án +Giấy A0 ghi CHTN b.HS: SGK + Tập ghi + VBT + VS III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP: 1. Ổn định tổ chức: 1’ 2. Kiểm tra bài cũ: 3’ 5 Thế nào là quan hệ từ? 5 Làm BT? 3. Giới thiệu bài mới: * Ho¹t ®éng 1: giíi thiƯu bµi míi: Mơc tiªu: T¹o t©m thÕ, ®Þnh híng chĩ ý cho hs P.Pph¸p: thuyÕt tr×nh Th.gian: 1p Khi nói hoặc viết chúng ta vẫn hay phạm nhiều lỗi về sử dụng quan hệ từ. Các lỗi về quan hệ từ làm cho câu văn sai ý , không rõ ý, rối rắm, khó hiểu. Nên chúng ta sử dụng quan hệ từ phải phù hợp, chuẩn. * Ho¹t ®éng 2 : Các lỗi thường gặp khi dùng quan hệ từ Mơc tiªu: Tìm hiểu các lỗi thường gặp khi dùng quan hệ từ P.Pph¸p: Vấn đáp, phân tích mẫu ngôn ngữ, hình thức quy nạp, kĩ thuật động não, mảnh ghép. Th. gian:15p Hoat động của GV Hoat động của HS Nội dung GV gọi HS đọc VD SGK 5 Hai câu ở VD mắc lỗi gì? Thiếu quan hệ từ ở chỗ nào? Hãy chữa lại cho đúng? 5GV yêu cầu HS đọc BT1 và lên bảng làm. GV gọi HS đọc VD SGK Những câu này mắc lỗi gì về qht? 5Các quan hệ từ và, để trong 2 VD có diễn đạt đúng quan hệ ý nghĩa giữa các bộ phận trong câu không? Nên thay và, để ở đây bằng quan hệ từ gì? 5GV yêu cầu HS đọc BT2 và lên bảng làm. GV gọi HS đọc VD SGK. 5 Vì sao các câu ở VD 3 thiếu CN? Hãy chữa lại cho câu văn được hoàn chỉnh? GV gọi HS đọc VD SGK. 5 Các câu ở VD sai ở đâu? Hãy chữa lại cho đúng? 5Trong việc sử dụng quan hệ từ, cần tránh các lỗi nào? HS đọc – Đừng nên nhìn hình thức mà (để) đánh giá kẻ khác. – Câu tục ngữ này chỉ đúng đối với ( với) XH xưa, còn đối với (với) XH ngày nay thì không HS đọc Thêm qht: C1 : từ C2: để HS đọc “vµ” thêng nèi 2 sù viƯc, viƯc… cã quan hƯ b×nh ®¼ng ngang nhau. Hai vÕ “Nhµ em…” , “bao giê em cịng ®Õn trêng…” hµm ý t¬ng ph¶n nªn kh«ng sư dơng ®ỵc. ® Thay b»ng quan hƯ tõ “nhng” – C©u: Chim s©u… cã ý nªu nguyªn nh©n t¹i sao chim s©u cã Ých cho n«ng d©n, quan hƯ tõ “®Ĩ” cã ý chØ mơc ®Ých ® kh«ng phï hỵp ® thay b»ng quan hƯ tõ “v×”. – HS đọc và lên bảng làm BT2: – Câu 1 thay bằng từ “như” – Câu 2 thay bằng từ “dù” – Câu 3 thay bằng từ “về” HS đọc “qua” ®Çu c©u Þ ®ã chØ lµ TN. VËy ph¶i bá quan hƯ tõ “qua” biÕn TN thµnh CN – Bá quan hƯ tõ “vỊ” Þ TN thµnh CN. V× quan hƯ tõ “qua” “vỊ” ®· biÕn CN cđa c©u thµnh TN ® thõa quan hƯ tõ – Cần bỏ quan hệ từ qua – về. HS đọc – Dùng quan hệ từ không có tác dụng liên kết. àKhông những giỏi về môn Toán, không những giỏi về môn Văn mà còn giỏi về những môn khác nữa. – Nó thích tâm sự với mẹ, không thích tâm sự với chị. *Ghi nhớ: (SGK) I. Các lỗi thường gặp về quan hệ từ: 1. Thiếu quan hệ từ: 2. Dùng quan hệ từ không thích hợp về nghĩa: 3. Thừa quan hệ từ: 4. Dùng quan hệ từ mà không có quan hệ liên kết * Ho¹t ®éng 4 : Luyện tập Mơc tiªu: Nhận biết và sửa lỗi về quan hệ từ. Th. gian: 20p Gọi HS đọc BT2 Thay các qht dùng sai bằng các qht thích hợp? Gọi HS đọc BT3 Gọi HS đọc BT4 Các qht in đậm dùng đúng hay sai? HS đọc BT2: Dùng qht không thích hợp về nghĩa BT4: -Câu a đúng -Câu b đúng -Câu c sai (nên bỏ từ cho) -Câu d đúng -Câu e sai(nên nói quyền lợi của bản thân mình) -Câu g sai(thừa từ của) II. LUYỆN TẬP: HĐ5. Hướng dẫn HS tự học: 5’ *)Bài vừa học: – Học bài, làm BT3,5 VBT – Nhận xét cách dùng qht trong bài làm văn cụ thể. Nếu bài làm có lỗi dùng qht thì góp ý và nêu cách sửa *)Bài sắp học: Soạn bài LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM. Thực hiện các bước làm bài văn biểu cảm và các cách lập ý theo các đề đã cho các nhóm ở tiết 24( đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm)

Giáo Án Môn Ngữ Văn Lớp 12: Sóng

Xuân Quỳnh A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Kiến thức: Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu qua hình tượng “sóng”. Đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng hình tượng ẩn dụ, giọng thơ tha thiết, sôi nổi, nồng nàn, nhiều suy tư, trăn trở. Kĩ năng: Giao tiếp: trình bày trao đổi về mạch cảm xúc của bài thơ, về sự thể hiện hình tượng sóng và em trong bài thơ. Đọc – hiểu 1 bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại. Rèn kĩ năng cảm thụ thơ. Thái độ: Từ nhận thức về vẻ đẹp tình yêu trong cuộc sống, qua đó tự rút ra bài học cho cá nhân: trân trọng tình cảm thủy chung, có niềm tin mãnh liệt vào tình yêu và cuộc sống, B/ PHƯƠNG TIỆN: SGK, SGV, Thiết kế dạy học, Tài liệu HD TH chuẩn kiến thức, kĩ năng Ngữ văn 12, Tài liệu giáo dục kĩ năng sống trong môn Ngữ văn. C/ PHƯƠNG PHÁP: Đọc sáng tạo, hỏi trả lời, động não, trao đổi nhóm, trình bày 1 phút. D/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: Bài cũ: Bài mới: Trong thiên nhên, vũ trụ những hình ảnh như biển, sóng thường gợi cho người ta ý tưởng về sự vô biên, vĩnh hằng. Có lẽ vì thế mà các nhà thơ tình thường lấy làm thi ảnh để biểu đạt cho xúc cảm thơ của mình. Và “Sóng” của nữ sĩ Xuân Quỳnh là một biểu hiện cụ thể cho điều đó. Hoạt động của GV Nội dung cần đạt * GV nhấn mạnh 2 ý cơ bản và cho HS ghi vở ? Cho biết hoàn cảnh sáng tác và đề tài của tác phẩm I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: – Cuộc đời bất hạnh; luôn khao khát tình yêu, mái ấm gia đình và tình mẫu tử. – Đặc điểm hồn thơ: Tiếng nói của người phụ nữ: + giàu yêu thương, khao khát hạnh phúc đời thường, bình dị. + nhiều âu lo, day dứt, trăn trở trong tình yêu 2. Tác phẩm: – Sáng tác năm 1967, trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình). – Một bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho p/c thơ XQ – Bài thơ rút trong tập Hoa dọc chiến hào. * GV lưu ý cách đọc: + Đọc với âm hưởng thiết tha để diễn đạt tâm trạng trữ tình. + Khổ thứ nhất đọc giọng kể; khổ thứ hai có tính chất hồi tưởng nên đọc chậm hơn khổ thứ nhất + Đoạn cách hết khổ thơ thứ ba và khổ thứ bảy ngừng nghỉ lâu hơn các đoạn cách các khổ thơ khác. + Chú ý ngắt nhịp phù hợp * Gọi 1 HS đọc văn bản * Nhận xét cách đọc * Yêu cầu HS chú ý đoạn văn bản: “từ đầu muôn vời cách trở” ? Phát hiện nhanh những hình tượng trữ tình được tác giả khắc họa trong 7 khổ thơ (sóng và em) ? Dưới ngòi bút của XQ, hai hình tượng này như thế nào? (có những nét tương đồng) * Yêu cầu HS chú ý tiếp 2 khổ cuối ? Hai khổ cuối bộc bạch tâm sự gì của nhà thơ? (những suy tư, lo âu, trăn trở trước cuộc sống và khát vọng tình yêu) ? Từ sự cảm nhận ban đầu ấy, xác định bố cục của bài thơ? (2 phần: – Sóng và em – những nét tương đồng – Những suy tư, lo âu, trăn trở trước cuộc sống và khát vọng tình yêu.) * GV định hướng: sẽ khai thác bài thơ theo bố cục 2 phần ? Cảm nhận của em về 2 câu thơ đầu? Phát hiện nét tương đồng thứ nhất giữa sóng và em? ? “Sông không hiểu ngực trẻ” Em hiểu 6 câu thơ này như thế nào? ? Nét tương đồng thứ 2 giữa sóng và em là gì? ? Chỉ ra nét mới trong quan niệm về tình yêu của XQ ? BPNT chủ đạo được dùng để thể hiện tâm tư và cảm xúc của tác giả trong K3,4? ? Tác giả đặt ra câu hỏi về điều gì? Và lí giải ra sao? ? Phát hiện nét tương đồng giữa sóng và em từ cách thể hiện của tác giả? ? Đồng hành với tình yêu là nỗi nhớ Thống kê các BPNT được sử dụng để thể hiện nỗi nhớ qua các khổ 5,6,7? ? Nỗi nhớ được diễn tả như thế nào? ? “Dẫu xuôi về cách trở” ý thơ hướng người đọc đến một kết luận giản dị nào? ? Giữa sóng và em còn có nét tương đồng nào khác? ? Nhận xét về kết cấu của bài thơ? * Giữa sóng và em trong bài thơ có mối quan hệ như thế nào? * Gọi HS đọc 2 khổ cuối. ? Bằng cảm nhận của mình, thử diễn xuôi đoạn thơ “Cuộc đời về xa” ? Khổ thơ cho thấy XQ ý thức được điều gì? ? “Làm sao sóng nhỏ” Vì sao nhà thơ lại ước muốn tan ra thành trăm con sóng nhỏ? (Để được yêu, yêu một trăm lần hơn. Bởi năm tháng đang đi qua, bởi cuộc đời quá ngắn ngủi) ? Em có suy nghĩ gì về việc nhà thơ sử dụng con số “ngàn năm” trong khi cái “ngưỡng” của đời người là trăm năm? ? Tóm lại, vì ý thức được sự hữu hạn của đời người, sự mong manh của hạnh phúc nên XQ gửi gắm trong trang thơ của mình khát vọng nào? ? Điểm lại những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ? ? Phát biểu ý nghĩa của văn bản – Tìm những bài thơ sử dụng hình ảnh sóng và biến để diễn tả tình yêu. – Bài thơ được kết cấu theo cách triển khai hai hình tượng sóng đôi là sóng và em. Hãy nhận xét về ý nghĩa và hiệu quả của cách kết cấu ấy II. Đọc – hiểu văn bản: 1. Sóng và em – những nét tương đồng * Khổ 1,2: – Dữ dội / dịu êm Ồn ào / lặng lẽ (Những trạng thái đối cực nhưng lại thống nhất trong một chỉnh thể “sóng”. Tâm hồn người con gái đang yêu cũng không khác gì sóng, cũng có lúc dữ dội, cũng có lúc dịu êm, cũng ) – Sông không hiểu tận bể Con sóng vẫn thế Nỗi khát vọng ngực trẻ (Hãy hình dung hướng đi của sóng: Tất cả các con sông đều đổ về biển cả. Những con sóng từ lòng sông cũng theo đó mà tìm ra biển lớn. Trái tim người con gái đang yêu cũng như sóng, không chịu chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp, luôn vươn tới cái lớn lao có thể đồng cảm, đồng điệu với mình. Mặt khác, sóng mãi trường tồn, vĩnh hằng với thời gian. Ngày xưa sóng đã thế và ngày sau cũng sẽ vẫn thế. Không khác gì sóng, từ ngàn xưa, con người đã đến với tình yêu và mãi mãi vẫn cứ đến với tình yêu. Nỗi khát vọng tình yêu là khát vọng muôn đời của nhân loại, nhất là của tuổi trẻ. ) ( Nét mới trong quan niệm về tình yêu: người con gái khao khát yêu đương nhưng không nhẫn nhục, cam chịu. Nếu “sông ko hiểu ” thì sóng dứt khoát từ bỏ nơi chật hẹp để “tìm ra tận bể”, để đến với cái cao rộng, bao dung). * Khổ 3,4: – Sóng đâu? (Sóng biển, gió trời … – những thứ có trong thiên nhiên, vừa tự nhiên, hồn nhiên, vừa khó hiểu, nhiều bất ngờ. Tình yêu cũng như sóng biển, như gió trời, làm sao hiểu hết được? làm sao có thể giải thích được câu hỏi về khởi nguồn của nó, về thời điểm bắt đầu của nó?. Xuân Diệu từng băn khoăn: “Làm sao … tình yêu?”). * Khổ 5,6,7: + bao trùm cả ko gian và thời gian + thường trực cả khi thức, cả khi ngủ + ko chỉ tồn tại trong ý thức mà còn len lỏi vào trong tiềm thức, xâm nhập vào cả trong giấc mơ. (Dù ở bất kì nơi đâu, “sóng” cũng chỉ hướng về một phương duy nhất là bờ. Còn em? nhà thơ không chọn cho mình một phương nào trong bốn phương của trái đất : Đông , Tây, Nam , Bắc mà xác định : phương anh. Bằng tình yêu, bằng tiếng nói của trái tim Xuân Quỳnh đã phát hiện ra một phương thật lạ. Có lẽ chính cái mới lạ, cái độc đáo ấy làm cho bài thơ trở nên dễ thương hơn, mang đậm nữ tính hơn) * Sơ kết: 2. Những suy tư, lo âu, trăn trở trước cuộc sống và khát vọng tình yêu. * Khổ 8: – Cuộc đời ngắn ngủi – Biển dẫu rộng vẫn có giới hạn là bờ – Mây không thể ngừng trôi (Cuộc đời “tuy dài thế” nhưng thật ra rất ngắn ngủi vì “năm tháng vẫn đi qua”. Biển mênh mông đấy nhưng biển cũng có bờ. Mây không thể ngừng trôi Mà đã thế thì tình yêu cũng trở nên mong manh, hạnh phúc chỉ là những phút giây ngắn ngủi)) * Khổ 9: (Điều này ngẫu nhiên trùng hợp với những vần thơ của thi sĩ Đức Hai-rích Hai-nơ: “Chỉ một ước mơ thôi Ngày ngày anh lặp lại Sau khi anh chết rồi Tình yêu còn mãi mãi”) III. Kết luận: – Nghệ thuật: + Xây dựng hình tượng ẩn dụ, giọng thơ tha thiết + Thể thơ 5 chữ truyền thống; cách ngắt nhịp, gieo vần độc đáo, giàu sức liên tưởng (âm điệu của những con sóng trên biển cả) – Ý nghĩa văn bản: Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu hiện lên qua hình tượng sóng: tình yêu thiết tha, nồng nàn, đầy khát vọng và sắt son chung thuỷ, vượt lên mọi giới hạn của đời người. IV. Hướng dẫn tự học: – Những bài thơ sử dụng hình ảnh sóng và biển để diễn tả tình yêu. + Truyện Kiều – Nguyễn Du “Sóng tình dường đã xiêu xiêu” + Thuyền và biển – Xuân Quỳnh + Biển – Xuân Diệu + Thơ viết ở biển – Hữu Thỉnh – Ý nghĩa và hiệu quả: + Ý nghĩa: từ cái trường tồn, bất biến của “sóng” thấy được những vẻ đẹp trong tâm hồn và niềm khát khao hạnh phúc của người phụ nữ đang yêu luôn là những giá trị vĩnh hằng. + Hiệu quả: diễn tả thành công sự phong phú, phức tạp, nhiều khi mâu thuẫn nhưng thống nhất trong tâm hồn người con gái đang yêu.

Giáo Án Môn Ngữ Văn 6

khi con tu hú ( tố hữu) a. Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: – Cảm nhận được lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết. b. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy- học. 1. ổn định tổ chức. 2. Bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ “quê hương” Tế Hanh- H/ảnh nào trong bài thơ gây cho em ấn tượng nhiều nhất ? Vì sao ? 3. Bài mới: I ) Vài nét về tác giả, tác phẩm. 1. Tác giả. – Tố Hữu( 1920- 2002) tên thật là Nguyễn Kim Thành quờ- Thừa Thiên Huế – Là nhà thơ của lớ tưởng cộng sản được coi là lỏ cờ đầu của nờn thơ ca cỏch mạng Việt Nam. – Con đường thơ cũng bắt đầu với con đường cách mạng. Ngay những tác phẩm đầu tay, thơ ông đã được soi sáng bởi lý tưởng cộng sản “ Từ ấy” -Thơ ông có sức truyền cảm mãnh mẽ, rộng rãi, là tiếng nói của quần chúng nhân dân. Sỏng tỏc của Tố Hữu:Khối lượng tỏc phẩm đồ sộ (6 tập thơ lớn) GV: + Thời kỳ đầu: Tâm hồn nồng nhiệt của tuổi trẻ gặp gỡ lý tưởng cách mạng. + Bị tù đày: Lời thơ tâm niệm của người chiến sĩ trẻ nguyện trung thành với lý tưởng cách mạng. + Sau cách mạng: Thơ ông đã từng đem đến sức mạnh tinh thần cho thế hệ trẻ trong thời đại cách mạng. 2. Tác phẩm. 7- 1939 sau khi ông bị bắt giam 3 tháng tại nhà lao Thừa Phủ ( Huế). GV: Đang say mê hoạt động cách mạng với tâm hồn bồng bột, lãng mạn với niềm vui phấn khởi thì bị bắt giam, cách biệt hoàn toàn với cuộc sống bên ngoài. Người chiến sĩ trẻ ấy cảm thấy ngột ngạt không chịu nổi. Mối dây liên hệ bên ngoài có lẽ chỉ có âm thanh. Cuộc sống như dồn vào phạm vi âm thanh tha thiết bài “Tâm tư trong tù” trước đó viết: “Cô đơn thay là cảnh thân tù Tai mỡ rộng mà lòng sôi rạo rực Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức ở ngài kia vui sướng biết bao nhiêu. Bài “ Khi con tu hú” được viết trong cùng cảnh ngộ, cùng tâm trạng. Chỳ thớch: Thể thơ:lục bỏt truyền thống 6/8, gieo vần chõn, vần liền Bố cục:2 phần: + 6 cõu đầu: Bức tranh thiờn nhiờn mựa hố + 4 cõu cuối: Tõm trạng của người tự cỏch mạng. Mạch cảm xỳc: Đang say mờ lớ tưởng bỗng bị nhốt trong phũng giam, bưng bớt cỏch biệt với cuộc sống bờn ngoài, người chiến sĩ ấy cảm thấy ngột ngạt khụng chịu nổi. Tõm trạng đú được diễn tả qua lời thơ trong thời điểm bị bắt giam đang hướng ra bờn ngoài. Nhõn vật trữ tỡnh trong bài thơ là tỏc giả – người tự cỏch mạng. II ) đọc- hiểu văn bản. 1. Đọc: GV: hướng dẫn đọc: đọc diễn cảm – Thể thơ lục bát ( nhịp nhàng, uyển chuyển, giàu âm hưởng, dễ chuyển tải cảm xúc trữ tình) 2. phân tích a.6 cõu đầu – Bức tranh mùa hè qua tâm tưởng nhà thơ. H: Bức tranh mùa hè được mở đầu bằng dấu hiệu nào ? – Em cú nhận xột gỡ về õm thanh tu hỳ? (Gợi: Tiếng chim tu hú thường gợi điều gì? ? Với nhà thơ, con người đang bị giam cầm thì âm thanh ấy còn có ý nghĩa ntn ?) H: Tiếng chim tu hú đã đánh thức trong tâm hồn người chiến sĩ trẻ một khung cảnh mùa hè ntn ?Từ ngữ, hỡnh ảnh nào miờu tả điều đú? (Gợi: màu sắc, âm thanh, hương vị, không gian ?) H: Nhận xét về cách miêu tả khung cảnh thiờn nhiờn mựa hố? ( cách dùng từ ngữ hỡnh ảnh,… các sự vật đang ở trong trạng thái ntn ?)ý nghĩa? GV:Bức tranh mùa hè thật rộn ràng, tràn trề nhựa sống. Rộn rã âm thanh của tiếng chim tu hú, tiếng ve ngân; rực rỡ sắc màu vàng của bắp, hồng của nắng, ngọt ngào hương vị của lúa, của trái cây; không gian cao rộng và sáo diều chao liệng tự do… H: Từ bức tranh sống động, tràn trề nhựa sống, đầy ắp tự do được vẽ lên trong tâm tưởng của người tù, giúp ta hiểu được gì về tâm hồn, tư tưởng của nhà thơ ? Chim tu hú gọi bầyđĐất trời đã bắt đầu vào hè – Âm thanh ấy đánh thức một thế giới hoài niệm về khung cảnh mùa hè. Âm thanh: +Tiếng chim TH +tiờng ve ngõn nỏo nức rạo rực +tiếng sỏo diều Hương vị: +Lỳa chiờm đang chớn ngọt ngào +Trỏi cõy ngọt dần Màu sắc: +Lỳa chiờm, bắp: Vàng rực rỡ, lộng lẫy + Vườn, trời:xanh + Nắng:hồng Khụng gian: Cao, rộng khoỏng đạt – Dùng các từ chỉ sự vận động của thời gian (đang, chín, ngọt dần, dậy, ngân, càng, lộn nhào,từ ngữ giàu giỏ trị gợi tả,gợi cảm)đGiúp người đọc hình dung ra một bức tranh mùa hè thật sống động, sự vật đang sinh sôi nảy nở trong một cuộc sống đầy ắp tự do. Chuyển : Chỉ một âm thanh là tiếng chim tu hú từ bên ngoài vọng vào, người tù đã hình dung ra một mùa hè tươi đẹp, tưng bừng sự sống và tưởng như đang được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy, nếm thấy. Với niềm khao khát như thế, khi sực tỉnh mỡnh đang là kẻ bị tù đày, tác giả sẽ có biểu hiện ntn, cta tiếp tục tìm hiểu 4 câu thơ cuối. b. Tâm trạng người tù trước thân phậm tù đày H: Tâm trạng người tù được bộc lộ qua những từ ngữ nào ? H: Nhận xét về nhịp thơ và cách sử dụng từ ngữ ở đây ? H: Tất cả diễn tả tâm trạng gì của người tù? H: Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh gì ? H: Em có suy nghĩ gì về âm thanh của tiếng chim tu hú ở đầu bài thơ và cuối bài thơ ? Ta nghe hố dậy bờn lũng Mà chân muốn đạp tan phòng hố ơi Ngột làm sao, chết uất thôi. – Ngắt nhịp bất thường: 2/2/2 ; 6/2 ; 3/3 – Động từ mạnh: Đạp tan phòng, chết uất – Từ cảm thán: ôi, thôi, làm sao. đĐau khổ, uất ức, ngột ngạt cao độ, niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát ra khỏi cảnh tù ngục để trở về với cuộc sống tự do bên ngoài. Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu ! – Tiếng chim ở đầu bài là tiếng chim hiền lành gọi bầy, gọi mùa hè tới. Nhưng giờ đây nó trở thành âm thanh dục giã, hành động nhanh, gấp, quyết liệt để dành lấy tự do đã mấtđ Đó là tiếng chim khắc khoải của một con chim đang bị giam cầm, đang khao khát tự do mãnh liệt. III . Tổng kết H: Bài thơ có gì đặc sắc về NT và ND ? NT : Giọng thơ giàu âm hưởng, tha thiết, chân thành nhờ thể thơ lục bát. H/ảnh thơ có sức gợi cảm lớn. Tiêu đề khơi nguồn cảm xúc cho người đọc “khi con tu hú” chỉ là một vế phụ của câu, nhưng gợi cảm xúc mạnh, cảm xúc cho toàn bài: Khi con tu hú gọi bầy là lúc mùa hè đến, người chiến sĩ bị giam cầm càng thèm khát khao cuộc sống tự do tưng bừng ở ngoài ND: Lòng yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày. IV.LUYỆN TẬP Cảm nhận của em về bức tranh mựa hố trong 6 cõu thơ đầu? GV:Bức tranh mùa hè thật rộn ràng, tràn trề nhựa sống. Rộn rã âm thanh của tiếng chim tu hú, tiếng ve ngân; rực rỡ sắc màu vàng của bắp, hồng của nắng, ngọt ngào hương vị của lúa, của trái cây; không gian cao rộng và sáo diều chao liệng tự do…

Giáo Án Môn Ngữ Văn Khối 11

– Hiểu được hoàn cảnh sáng tác đặc biệt của nhật ký trong tù ( Ngục trung nhật ký), từ đó hiểu thêm về quan điểm sáng tác văn học của Hồ Chí Minh.

– Nắm được nội dung tư tưởng cơ bản, đặc điểm bút pháp và phong cách nghệ thuật của tập thơ. Từ đó hiểu hơn nhân cách cao đẹp của con người vĩ đại Hồ Chí Minh.

II. Phương tiện và cách thức tiến hành

– Sử dụng SGK, SGV, Thiết kế bài giảng, Giáo án

Ngày soạn:08/03/2010 Ngày dạy:13/03/2010 Người dạy: Trần Thị Quyên Lớp dạy: 11C8 NHẬT KÝ TRONG TÙ CỦA HỒ CHÍ MINH I. Mục tiêu cần đạt: - Hiểu được hoàn cảnh sáng tác đặc biệt của nhật ký trong tù ( Ngục trung nhật ký), từ đó hiểu thêm về quan điểm sáng tác văn học của Hồ Chí Minh. - Nắm được nội dung tư tưởng cơ bản, đặc điểm bút pháp và phong cách nghệ thuật của tập thơ. Từ đó hiểu hơn nhân cách cao đẹp của con người vĩ đại Hồ Chí Minh. II. Phương tiện và cách thức tiến hành - Sử dụng SGK, SGV, Thiết kế bài giảng, Giáo án III. Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp 2. kiểm tra bài cũ 3. Bài mới Dẫn vào bài: Không chỉ là một vị lãnh tụ tài ba, Hồ Chí Minh còn là một trong những tác gia tiêu biểu của nền văn học Việt Nam. Ngâm thơ ta vốn không ham/ Nhưng vì trong ngục biết làm chi đây. Tuy không chủ ý viết văn, ngâm thơ, làm văn nghệ nhưng thực sự Người đã để lại cho dân tộc ta một sự nghiệp văn học đồ sộ, đặc biệt là thơ ca. Và một trong những tập thơ có giá trị lớn đó chính là Nhật ký trong tù. HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT HĐ 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu : - Khái quát sự nghiệp văn học phong phú, đa dạng của Hồ Chí Minh. - Khái quát về vị trí của tập thơ Nhật ký trong tù trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Người và trong bộ phận văn học cách mạng. - Trình bày hoàn cảnh ra đời của Nhật ký trong tù. - GV: Trình bày tóm tắt hoàn cảnh sáng tác của Nhật ký trong tù. Hoàn cảnh sáng tác ấy có gì đặc biệt? - Tháng 8 năm 1942, trên đường sang Trung Quốc để bắt liên lạc với các tổ chức cộng sản thì Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh bị bọn Quốc Dân Đảng - Tưởng Giới Thạch bắt vì bị tình nghi là gián điệp. - Chúng giam giữ Người trong 13 tháng, giải qua 18 nhà giam của 13 huyện. Trong điều kiện giam cầm, chờ đợi ngày được trả tự do, Hồ Chí Minh làm thơ để giải trí đồng thời để tỏ ý chí và trang trải nỗi lòng) - HS trả lời, GV nhận xét, bổ sung. HĐ 2: Cho HS tìm hiểu một số đặc điểm cần lưu ý về tập thơ. - GV: Nêu một số điểm cần lưu ý của tập thơ ? ( Quá trình sáng tác; thể thơ; chữ viết; đề tài chính). HĐ 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ thuật. Câu hỏi nhóm 1: Bức tranh nhà tù và một phần xã hội Trung Hoa dân quốc được hiện lên trong tập thơ như thế nào?(Lấy dẫn chứng chứng minh). Theo anh (chị), tố cáo bộ mặt xấu xa của nhà tù Tưởng Giới Thạch có phải là mục đích của tập thơ này hay không?Lý giải điều đó? Tác phẩm đã tái hiện lại được bộ mặt nhà tù Quốc dân đảng Trung Quốc rất tỉ mỉ, chi tiết như một cuốn phim tư liệu có sức tố cáo mạnh mẽ. Đó là một phần của tình trạng xã hội Trung Quốc vào những năm 42 - 43: Không rau, không muối, canh không có, Mỗi bữa cơm lưng đỏ gọi là ( Cơm tù) Mới đến nhà giam phải nạp tiền, Lệ thường ít nhất năm mươi nguyên!" Nếu anh không có tiền đem nạp Mỗi bước anh đi mỗi bước phiền ( Tiền vào nhà giam) Hôm nay xiềng xích thay dây trói ( Đi Nam Ninh) Đêm thu không đệm cũng không chăn,/Gối quắp, lưng còng, ngủ chẳng an;( Đêm lạnh) Câu hỏi nhóm 2: Bức chân dung tự họa của Hồ Chí Minh được hiện lên như thế nào trong tập thơ (có dẫn chứng minh họa)?Từ bức chân dung ấy, hãy nêu lên cảm nhận của em về con người Hồ Chí Minh? - Một trái tim lớn: + Trái tim luôn đập bồi hồi với nỗi nhớ khôn nguôi về dân tộc, với nhân dân: (Năm tròn .bữa bữa trông"). + Tấm lòng nhân ái bao la, luôn hướng về những con người lao khổ, đồng cảm sâu sắc với những nỗi bất hạnh của con người lao khổ (Phu làm đường, Em bé nhà ngục Tân Dương) + Khoan hòa, độ lượng ngay cả với những người trong hàng ngũ kẻ thù nhưng còn có thiên lương. trưởng ban họ Mạc; sở trưởng Long An họ Lưu; Tiên sinh họ Quách". + Sự nhạy cảm và tinh tế trước những biến thái của thiên nhiên: Chiều tối; Ngắm trăng; Ốm nặng - Trí tuệ lớn: Nhận thức hiện thực: những bất công vô lý của nhà tù Quốc dân Đảng nhìn rộng ra là cả một xã hội Trung Hoa mục nát dưới thời Tưởng Giới Thạch. Quy luật của đời sống, qua sự chiêm nghiệm của một con người từng trải: + Đó là nhìn nhận về bản chất của con người do tác động của hoàn cảnh, giáo dục: Ngủ ai cũng như lương thiện / Phần nhiều do giáo dục mà nên + Chiêm nghiệm về con đường cách mạng đầy trắc trở, bất công " Núi cao gặp hổ mà vô sự/ Đường phẳng gặp người bị tống giam" + Luôn có tầm nhìn xa, rộng nhận thức được chiều hướng lịch sử, tương lai theo tinh thần lạc quan cách mạng: Chiều tối; Giải đi sớm; Không ngủ được Câu hỏi nhóm 3: Hãy chứng minh: Nhật ký trong tù là một tập thơ phong phú, đa dạng, độc đáo về phong cách nghệ thuật. Nhà thơ lớn bất đắc dĩ Trái ngược và thống nhất: chất thép và chất tình, cổ điển và hiện đại, châm biếm và trữ tình, chiến sỹ và nghệ sỹ, lãng mạn và hiện thực Giọng thơ có lúc đùa vui nhẹ nhàng, lúc đả kích sắc nhọn, khi tự trào hóm hỉnh, mỉa mai chua chát. Câu hỏi nhóm 4:Có ý kiến cho rằng: Tập thơ Nhật ký trong tù là một sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp cổ điển và tính chất hiện đại. Phân tích một bài thơ tiêu biểu trong tập thơ để chứng minh nhận định trên. (gợi ý: bài Chiều tối) HĐ 4: Hướng dẫn học sinh tổng kết bài I. Hoàn cảnh ra đời của Nhật ký trong tù - Từ mùa thu năm 1942 - 1943 (27/8/1942 - 10/9/1943), tại nhà tù Quảng Tây, Trung Quốc. II. Một số điểm cần lưu ý về tập thơ - Số lượng: 134 bài thơ chữ Hán ( bao gồm cả bài đề từ ở trang đầu) - Quá trình sáng tác: Trong 13 tháng ở tù, bốn tháng đầu : viết 103 bài, 9 tháng còn lại : 31 bài. - Thể thơ: thơ tứ tuyệt (126 bài). Thể thơ khác ( 8 bài) - Đề tài: + Phê phán những hiện tượng ngang trái trong xã hội và trong nhà tù Trung Quốc. + Những nỗi niềm và tâm trạng của nhà thơ + Những giải bày về nhiệm vụ sang Trung Quốc vì mục đích cách mạng mà bị bắt oan. + Những bài thơ thù tiếp Tập thơ được đã được dịch sang nhiều thứ tiếng trên thế giới, được xuất bản ở nhiều nơi. III. Nội dung và nghệ thuật của bài thơ 1. Nội dung: a. Bức tranh nhà tù và một phần xã hội Trung Hoa dân quốc. - Xã hội đen tối, xấu xa, thối nát, đầy bất công, ngang trái.(bốn tháng rồi) - Một xã hội đen bạc, tàn bạo, vô nhân tính.(Người bạn tù thổi sao, Em bé nhà ngục Tân Dương) b. Bức chân dung tự họa của Hồ Chí Minh - Một tấm gương nghị lực phi thường, một bản lĩnh vĩ đại không gì có thể lung lạc được, một con người có thể vượt lên rất cao trên mọi đau đớn thể xác, phong thái ung dung, tâm hồn thanh thoát, lạc quan - Một tâm hồn yêu nước thiết tha và khao khát tự do: + Thực chất là khao khát chiến đấu: + Hướng về tổ quốc: " Ngoại cảm " trời hoa cơn nóng lạnh " Nội thương" đất Việt cảnh lầm than (Ốm nặng) .- Tấm lòng yêu thương bao la đối với người cần lao, đối với cuộc sống trần thế còn nhiều đau khổ. (Phu làm đường, Người bạn tù thổi sáo, Em bé trong nhà ngục Tân Dương) - Tinh thần thép: +Vượt lên hoàn cảnh tù đày của bản thân. +Tư thế hiên ngang bất khuất vượt qua mọi thử thách + Luôn tự rèn luyện mình "Nghe tiếng giã gạo " Tự khuyên mình"; + Phong thái ung dung, tự tại, niềm tin vào ngày mai tươi sáng. - Một trái tim lớn, một trí tuệ hơn người, một tâm hồn nhạy cảm với vẻ đẹp của thiên nhiên và dễ xúc động trước cảnh ngộ thương tâm của con người Ä Tấm lòng nhân đạo cao cả cùa Hồ Chí Minh. Một nhân cách cao đẹp vô ngần. Một trái tim yêu thương bao la. Vừa là một người chiến sỹ đồng thời là một thi sỹ. 2. Giá trị nghệ thuật: a. Tập thơ có sự kết hợp thành công các mặt đối lập nhưng thống nhất giữa: - vẻ đẹp cổ điển và tính chất hiện đại - Tinh thần thép và một chất thơ trữ tình - Thái độ ung dung thi sỹ của bậc túc nho và nhiệt tình cách mạng người chiến sỹ. + Cổ điển: - Sử dụng đề tài quen thuộc trong thơ cổ. * Viết về thiên nhiên * Thiên nhiên và con người giao hòa, chủ thể trữ tình xuất hiện trên nền thiên nhiên ấy. Con người hiện lên với phong thái ung dung, nhàn tản của một bậc túc nho. Ngôn ngữ thơ hàm súc, mang tính biểu tượng, sử dụng các hình ảnh, thi liệu trong văn học cổ " cánh chim, chòm mây, trăng, hoa". Bút pháp chấm phá trong thơ cổ, phóng bút ghi lấy linh hồn cảnh vật + Hình thức thơ chữ Hán và thể thơ tứ tuyệt. - Tính hiện đại: + Vượt lên hoàn cảnh tù đày, Người luôn trong tư thế sẵn sàng, chủ động của một con người hành động, nắm được qui luật vận động của lịch sử ( Giải đi sớm; Nghe tiếng giã gạo) + Hình tượng thơ luôn vận động từ bóng tối ra ánh sáng + Trên nền bức tranh thiên nhiên ấy, con người không bị chìm khuất đi trong thiên nhiên mà nổi lên trở thành trung tâm của bức tranh. b. Sức sáng tạo linh hoạt, hoàn toàn chủ động trong việc sử dụng hình thức thể loại; ngôn ngữ; biện pháp và thủ pháp nghệ thuật c.Tính triết lý sâu sắc, trí tưởng tượng phong phú, chất trào lộng, châm biếm ý nhị. (Lai Tân, ) IV. Tổng kết: Nhật ký trong tù là một tập thơ phong phú, đa dạng, độc đáo từ nội dung đến hình thức. Tập thơ viết trước hết cho chính mình và vì thế đã thể hiện sâu sắc tư tưởng và phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh. Tác phẩm ra đời như một cách giải trí bất đắc dĩ của nhà cách mạng bị giam tù. Nhưng thực sự là một tập thơ lớn, có giá trị nghệ thuật cao. 4. Củng cố và dặn dò: Giáo viên hướng dẫn xét duyệt Giáo sinh thực tập Trần Lam Sơn Trần Thị Quyên

Bạn đang đọc nội dung bài viết Giáo Án Lớp 7 Môn Ngữ Văn trên website Chungemlachiensi.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!